Slagio

Leren › Bedrijfseconomie HAVO › Examenvragen

Examenvragen Bedrijfseconomie HAVO met antwoorden

13 vragen (29 punten) in de stijl van het centraal examen, verdeeld over 6 opgaven met context en figuren. Probeer eerst zelf een antwoord en klap daarna het modelantwoord met de puntenverdeling open.

Maak het als proefexamen met klok

Opgave 1: De prijs van een rugzak

Een winkel verkoopt rugzakken. De inkoopprijs is € 50 per rugzak. De winkel rekent een brutowinstopslag en daarna 21% btw. Afbeelding 1 toont de opbouw van de consumentenprijs.

inkoopprijs€ 50,00brutowinst€ 20,00btw 21%€ 14,70consumentenprijs € 84,70
afbeelding 1: opbouw van de consumentenprijs
2 punten

1. De brutowinst per rugzak is € 20. Bereken de brutowinstopslag als percentage van de inkoopprijs.

Modelantwoord en puntenverdeling

Brutowinstopslag = brutowinst ÷ inkoopprijs × 100% = 20 ÷ 50 × 100% = 40%.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: brutowinst ÷ inkoopprijs (20/50). 1 punt: × 100% = 40%.

3 punten

2. Bereken de consumentenprijs (inclusief 21% btw) en toon aan dat die overeenkomt met het bedrag in afbeelding 1.

Modelantwoord en puntenverdeling

Verkoopprijs exclusief btw = inkoopprijs + brutowinst = 50 + 20 = € 70. Btw = 21% van 70 = € 14,70. Consumentenprijs = 70 + 14,70 = € 84,70, gelijk aan het bedrag in afbeelding 1.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: verkoopprijs excl. btw = 50 + 20 = € 70. 1 punt: btw = 21% × 70 = € 14,70. 1 punt: consumentenprijs = € 84,70.

Opgave 2: Break-even van een foodtruck

Iris begint een foodtruck. Haar constante kosten zijn € 6.000 per maand. De variabele kosten zijn € 8 per maaltijd en ze verkoopt elke maaltijd voor € 20. Afbeelding 2 toont de totale kosten (TK) en de totale opbrengst (TO).

TKTOBEP€ per periodeafzet (stuks)
afbeelding 2: break-evenanalyse (TK en TO)
3 punten

3. Bereken de break-evenafzet van de foodtruck (het aantal maaltijden per maand waarbij Iris geen verlies en geen winst maakt). Laat je berekening zien.

Modelantwoord en puntenverdeling

Dekkingsbijdrage per maaltijd = verkoopprijs - variabele kosten = 20 - 8 = € 12. Break-evenafzet = constante kosten ÷ dekkingsbijdrage = 6.000 ÷ 12 = 500 maaltijden per maand.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: dekkingsbijdrage = 20 - 8 = € 12. 1 punt: 6.000 ÷ 12. 1 punt: 500 maaltijden (= het BEP in afbeelding 2).

2 punten

4. Iris verkoopt in een maand 800 maaltijden. Bereken haar winst in die maand.

Modelantwoord en puntenverdeling

Boven de break-evenafzet levert elke maaltijd de dekkingsbijdrage als winst op: (800 - 500) × € 12 = 300 × 12 = € 3.600. (Controle: TO = 800×20 = 16.000; TK = 6.000 + 800×8 = 12.400; winst = 3.600.)

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: (800 - 500) × 12 of via TO - TK. 1 punt: winst = € 3.600.

2 punten

5. Leg uit waarom de TK-lijn in afbeelding 2 niet in de oorsprong begint, maar de TO-lijn wel.

Modelantwoord en puntenverdeling

De TK-lijn begint boven de oorsprong omdat er ook bij een afzet van 0 al € 6.000 constante kosten zijn. De TO-lijn begint in de oorsprong omdat er zonder verkochte maaltijden (afzet 0) ook € 0 opbrengst is.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: TK start boven 0 door de constante kosten (ook bij afzet 0). 1 punt: TO start in de oorsprong: geen afzet → geen opbrengst.

Opgave 3: Het jaarresultaat

Afbeelding 3 is een (vereenvoudigde) resultatenrekening van een handelsonderneming over één jaar.

Resultatenrekening (per jaar)Omzet€ 240.000Af: inkoopwaarde van de omzet€ 150.000Brutowinst?Af: bedrijfskosten€ 62.000Nettowinst?
afbeelding 3: resultatenrekening
2 punten

6. Bereken met afbeelding 3 de brutowinst en de nettowinst over dit jaar.

Modelantwoord en puntenverdeling

Brutowinst = omzet - inkoopwaarde van de omzet = 240.000 - 150.000 = € 90.000. Nettowinst = brutowinst - bedrijfskosten = 90.000 - 62.000 = € 28.000.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: brutowinst = 240.000 - 150.000 = € 90.000. 1 punt: nettowinst = 90.000 - 62.000 = € 28.000.

2 punten

7. De onderneming wil de nettowinst volgend jaar verhogen. Leg uit waarom het verlagen van de inkoopwaarde per product de brutowinstmarge verbetert, en noem één risico van scherp inkopen op kwaliteit.

Modelantwoord en puntenverdeling

Als de inkoopwaarde per product daalt terwijl de verkoopprijs gelijk blijft, wordt het verschil (de brutowinst per product) groter, dus stijgt de brutowinstmarge en bij gelijke omzet ook de nettowinst. Een risico van te scherp/goedkoop inkopen is dat de kwaliteit van de producten daalt, waardoor klanten wegblijven of retourneren en de omzet juist kan dalen.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: lagere inkoopwaarde bij gelijke prijs → grotere brutowinst(marge). 1 punt: risico = lagere kwaliteit → klantverlies/omzetdaling.

Opgave 4: Kan het bedrijf zijn rekeningen betalen?

Afbeelding 4 toont voor een onderneming de vlottende activa (voorraden, debiteuren, liquide middelen) en het kort vreemd vermogen (schulden die binnen een jaar betaald moeten worden).

20k40k60k80k72.00048.000vlottendeactivakort vreemdvermogenbedrag (€)
afbeelding 4: vlottende activa en kort vreemd vermogen
2 punten

8. Bereken met afbeelding 4 de current ratio (liquiditeit) van deze onderneming.

Modelantwoord en puntenverdeling

Current ratio = vlottende activa ÷ kort vreemd vermogen = 72.000 ÷ 48.000 = 1,5.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: current ratio = vlottende activa ÷ kort vreemd vermogen. 1 punt: 72.000 ÷ 48.000 = 1,5.

2 punten

9. Beoordeel of deze onderneming op korte termijn aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. Betrek de vuistregel dat een current ratio van ongeveer 1,5 of hoger als voldoende geldt.

Modelantwoord en puntenverdeling

De current ratio is 1,5. De vlottende activa (€ 72.000) zijn groter dan het kort vreemd vermogen (€ 48.000), dus de onderneming kan haar kortlopende schulden naar verwachting betalen. Met 1,5 zit ze precies op de vuistregel, dus de liquiditeit is (net) voldoende.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: vlottende activa > kort vreemd vermogen, dus schulden kunnen worden betaald. 1 punt: oordeel dat 1,5 (net) voldoende is volgens de vuistregel.

Opgave 5: Een nieuwe oven

Een bakkerij overweegt een oven van € 40.000. Afbeelding 5 toont de cumulatieve nettokasstroom: de investering min de opgetelde jaarlijkse ontvangsten. Waar de lijn de nullijn kruist, is de investering terugverdiend.

-40k-20k0k20k40k012345cumulatieve kasstroom (€)jaar
afbeelding 5: cumulatieve nettokasstroom per jaar
2 punten

10. Bepaal met afbeelding 5 tussen welke twee jaren de oven is terugverdiend, en leg uit waaraan je dat in de grafiek ziet.

Modelantwoord en puntenverdeling

De cumulatieve nettokasstroom is bij jaar 2 nog negatief (-8) en bij jaar 3 positief (+12). De lijn kruist de nullijn dus tussen jaar 2 en jaar 3: ergens in het derde jaar is de investering terugverdiend. Je ziet dat op het punt waar de lijn van onder de nullijn naar boven de nullijn gaat.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: tussen jaar 2 en 3 (terugverdientijd ± 2,4 jaar). 1 punt: herkenning = de lijn kruist de nullijn (van negatief naar positief).

2 punten

11. Een tweede oven heeft dezelfde aanschafprijs maar een kortere terugverdientijd. Leg uit waarom een kortere terugverdientijd voor de bakkerij aantrekkelijker is.

Modelantwoord en puntenverdeling

Bij een kortere terugverdientijd heeft de bakkerij het geïnvesteerde geld sneller terug. Daardoor loopt ze minder lang risico (bijvoorbeeld dat de oven kapotgaat of de vraag terugvalt voordat de investering is terugverdiend) en komt het geld eerder weer vrij om opnieuw te gebruiken of schulden af te lossen.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: het geïnvesteerde bedrag is sneller terug. 1 punt: minder risico / geld eerder weer beschikbaar.

Opgave 6: Prijs en omzet

Voor een product geldt de prijs-afzetrelatie in afbeelding 6: bij een hogere prijs verkoopt het bedrijf minder stuks per maand.

prijs (€)afzetomzet104.000?123.000?142.000?afzet in stuks per maand
afbeelding 6: prijs-afzettabel
2 punten

12. Bereken met afbeelding 6 de omzet bij een prijs van € 10 en bij een prijs van € 14.

Modelantwoord en puntenverdeling

Omzet = prijs × afzet. Bij € 10: 10 × 4.000 = € 40.000. Bij € 14: 14 × 2.000 = € 28.000.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: omzet = prijs × afzet. 1 punt: € 40.000 (bij € 10) én € 28.000 (bij € 14).

3 punten

13. Het bedrijf verhoogt de prijs van € 10 naar € 12. Bereken wat er met de omzet gebeurt en leg met de begrippen prijs en afzet uit waardoor de omzet zo verandert.

Modelantwoord en puntenverdeling

Omzet bij € 10 = 10 × 4.000 = € 40.000; bij € 12 = 12 × 3.000 = € 36.000. De omzet daalt met € 4.000. Hoewel de prijs per stuk stijgt (+€ 2), daalt de afzet sterker (van 4.000 naar 3.000, -1.000 stuks); het verlies aan verkochte stuks weegt zwaarder dan de hogere prijs, waardoor de totale omzet daalt.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: omzet € 40.000 → € 36.000. 1 punt: de omzet daalt met € 4.000. 1 punt: uitleg dat de afzetdaling zwaarder weegt dan de prijsstijging.

Oefen Bedrijfseconomie verder in de app

Dit is een origineel Slagio-proefexamen in examenstijl, met eigen contexten en figuren. De echte centrale examens staan op examenblad.nl en in de examenbibliotheek van de app.

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app