Slagio

Leren › Engels HAVO › Domein A: Woordenschat & grammatica

Collocaties, uitdrukkingen en false friends

Je kent de vaste woordcombinaties van het Engels (make a plan, heavy rain), begrijpt uitdrukkingen als break the ice en trapt niet in woorden die op Nederlandse woorden lijken maar iets anders betekenen.

Oefen alle 28 vragenOpen in de app

Samenvatting

Engels bestaat voor een groot deel uit vaste combinaties. Je make een plan maar do de boodschappen, het regent heavy en je koffie is strong. Uitdrukkingen vertaal je niet woord voor woord, en false friends zoals eventually en sensible betekenen iets anders dan het Nederlandse woord dat erop lijkt.
Begrippenlijst
BegripKern
CollocatieVaste woordcombinatie: make a plan, heavy rain.
Uitdrukking, idioomBetekenis niet uit de losse woorden: break the ice.
Letterlijk, overdrachtelijkDirecte of figuurlijke betekenis.
False friendLijkt op een Nederlands woord, betekent iets anders.
Eventually, actually, sensibleUiteindelijk, eigenlijk, verstandig.
Vast voorzetselGood at, afraid of, depend on, interested in.
1Collocaties met make, do, take en have

Een collocatie is een combinatie die voor een moedertaalspreker vanzelfsprekend klinkt. Make gebruik je voor iets maken of beslissen: make a plan, make a mistake, make dinner. Do hoort bij taken: do homework, do the shopping. Take past bij take a photo, take a break, take a bus, en have bij have a chat, have lunch. Bijvoeglijke naamwoorden hebben ook vaste partners: heavy rain, strong coffee, thick fog. Leer ze als een geheel, vertalen helpt niet.

makedotakehavea plana mistakedinnerhomeworkthe shoppingthe dishesa photoa breaka busa chatluncha lookheavy rain, strong coffee, thick fog
Collocaties met make, do, take en have: het werkwoord kiest zijn zelfstandige naamwoorden, en bijvoeglijke naamwoorden hebben ook vaste partners.
Onthoud: leer collocaties als een geheel en niet woord voor woord. Een foto maak je niet, je take een photo.
2Vaste uitdrukkingen

Een uitdrukking (idioom) heeft een overdrachtelijke betekenis die niet uit de losse woorden volgt. It was a piece of cake betekent dat het heel makkelijk was, he broke the ice dat hij een gespannen sfeer ontspande, over the moon dolblij, keep an eye on in de gaten houden. Lees een uitdrukking nooit letterlijk. Kijk naar de situatie: wat past er in deze zin en in de alinea?

It is raining catsand dogsbetekenthet regentheel hardniet letterlijk lezenkijk naar de situatie, niet naar de losse woorden
De uitdrukking raining cats and dogs is niet letterlijk bedoeld maar overdrachtelijk: het regent heel hard.
Tip: klinkt een zin raar als je hem letterlijk leest (katten en honden uit de lucht?), dan is het waarschijnlijk een uitdrukking. Zoek de betekenis in de situatie.
3False friends

Sommige Engelse woorden lijken op een Nederlands woord maar betekenen iets anders: false friends. Eventually is uiteindelijk (niet eventueel, dat is possibly), actually is eigenlijk (niet actueel, dat is current), sensible is verstandig (niet sensibel, dat is sensitive), sympathetic is medelevend (niet sympathiek, dat is nice) en library is bibliotheek (niet boekwinkel, dat is bookshop). Vertrouw op een woord dat bekend lijkt alleen als de betekenis ook in de zin past.

NEDERLANDSENGELSeventueelactueelsensibelsympathiekeventuallyactuallysensiblesympatheticuiteindelijkeigenlijkverstandigmedelevendpossiblycurrentsensitivenice
False friends: het Nederlandse woord lijkt op het Engelse (gestippelde lijn) maar de betekenis is niet gelijk (kruis), zoals eventueel en eventually.
Onthoud: lijkt een Engels woord op een Nederlands woord, controleer dan of de betekenis in de zin klopt. Eventually is uiteindelijk.
4Vaste voorzetsels

Werkwoorden en bijvoeglijke naamwoorden hebben vaak een vast voorzetsel, en dat is niet altijd het voorzetsel dat je in het Nederlands zou kiezen. Nederlands: goed in, bang voor, afhangen van. Engels: good at, afraid of, depend on. Andere vaste combinaties zijn interested in, wait for, listen to, proud of. Leer het voorzetsel bij het woord, dan hoef je niet te vertalen.

NEDERLANDSENGELSgoed inbang voorafhangen vangeïnteresseerd inwachten opluisteren naargood atafraid ofdepend oninterested inwait forlisten to
Vaste voorzetsels: de Nederlandse combinatie (goed in, bang voor, afhangen van) wordt in het Engels good at, afraid of en depend on.
Tip: schrijf nieuwe woorden altijd met hun voorzetsel op (depend on, good at). Zo leer je het als geheel.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Which sentence is correct?

  1. She did a mistake in the test.
  2. She made a mistake in the test.
  3. She took a mistake in the test.
  4. She has had a mistake in the test.
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "She did a mistake in the test."? Dan denk je dat do bij elke handeling past. Do hoort bij taken zoals homework en the dishes, een fout hoort bij make.
  • B (juist): Klopt: een fout maak je met make, dus make a mistake is de vaste combinatie.
  • C: Koos je "She took a mistake in the test."? Dan denk je dat take een fout kan nemen. Take hoort bij photo, bus of break, niet bij een fout.
  • D: Koos je "She has had a mistake in the test."? Dan denk je dat je een fout kunt hebben. Have a mistake bestaat niet, het juiste werkwoord is make.

Onthoud: Make a mistake.

The weather forecast promised heavy rain, so we decided to make a plan for the evening. My sister said she would do the shopping, and I offered to make the dinner. While we waited for the storm to pass, we took a photo of the garden and had a long chat about our holiday.

2. Which verb forms a fixed collocation with "photo" in the text?

  1. make
  2. take
  3. do
  4. have
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "make"? Dan denk je dat je een foto maakt, zoals in het Nederlands. Het Engels gebruikt take, take a photo.
  • B (juist): Klopt: je neemt een foto in het Engels, take a photo.
  • C: Koos je "do"? Dan denk je dat do bij een foto past. Do hoort bij taken zoals the shopping, een foto gaat met take.
  • D: Koos je "have"? Dan denk je dat have hier past. Have hoort bij een chat of lunch, een foto gaat met take.

Onthoud: Take a photo.

Last week our team had to meet a tight deadline. At first nobody wanted to speak up, so the manager broke the ice by telling a joke. After that the discussion took off, and by Friday we had finished the report. It was a piece of cake in the end, but Liam said he had been walking on eggshells all week because he did not want to upset the manager.

3. What does "broke the ice" suggest about the atmosphere before the joke?

  1. it was cheerful and noisy
  2. it was very cold in the room
  3. it was tense and quiet
  4. it was too hot to work
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "it was cheerful and noisy"? Dan denk je dat het al gezellig was. Dan was een grap niet nodig, de sfeer was juist stil.
  • B: Koos je "it was very cold in the room"? Dan denk je dat het letterlijk ijs is. Het is een uitdrukking, de sfeer was gespannen.
  • C (juist): Klopt: break the ice betekent een gespannen sfeer ontspannen, dus voor de grap was het stil en gespannen.
  • D: Koos je "it was too hot to work"? Dan denk je dat het over temperatuur gaat. Het gaat over de sfeer, niet over het weer.

Onthoud: Wat was de sfeer?

Last week our team had to meet a tight deadline. At first nobody wanted to speak up, so the manager broke the ice by telling a joke. After that the discussion took off, and by Friday we had finished the report. It was a piece of cake in the end, but Liam said he had been walking on eggshells all week because he did not want to upset the manager.

4. What does "walking on eggshells" mean in the text?

  1. walking slowly because the floor was fragile
  2. working very hard all week
  3. being very careful not to upset someone
  4. hiding from the manager
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "walking slowly because the floor was fragile"? Dan denk je dat het letterlijk is. Het is een uitdrukking, Liam wilde de manager niet boos maken.
  • B: Koos je "working very hard all week"? Dan denk je dat het om werken gaat. De zin zegt waarom hij oplette, namelijk om de manager niet te ergeren.
  • C (juist): Klopt: wie on eggshells loopt, past op om iemand niet te ergeren, zoals Liam bij de manager.
  • D: Koos je "hiding from the manager"? Dan denk je dat hij zich verstopte. De uitdrukking gaat over voorzichtig zijn, hij bleef aanwezig.

Onthoud: Voorzichtig.

Oefen de andere 24 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Engels HAVO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app