Slagio

Leren › Wiskunde B HAVO › Examenvragen

Examenvragen Wiskunde B HAVO met antwoorden

13 vragen (32 punten) in de stijl van het centraal examen, verdeeld over 6 opgaven met context en figuren. Probeer eerst zelf een antwoord en klap daarna het modelantwoord met de puntenverdeling open.

Maak het als proefexamen met klokUitleg per onderwerp

Opgave 1: Een parabool

Gegeven is de functie f(x) = x² - 4x + 3. Afbeelding 1 toont de grafiek van f.

13topxy
afbeelding 1: de grafiek van f(x) = x² - 4x + 3
3 punten

1. Bereken algebraïsch de nulpunten van f (los f(x) = 0 op). Laat je berekening zien.

Modelantwoord en puntenverdeling

f(x) = 0: x² - 4x + 3 = 0. Ontbinden: (x - 1)(x - 3) = 0, dus x = 1 of x = 3. De nulpunten zijn (1, 0) en (3, 0).

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: x² - 4x + 3 = 0 opstellen. 1 punt: ontbinden (x-1)(x-3) of abc-formule. 1 punt: x = 1 en x = 3.

2 punten

2. Bepaal de coördinaten van de top van de parabool. Leg uit hoe je aan de symmetrieas komt.

Modelantwoord en puntenverdeling

De symmetrieas ligt precies tussen de nulpunten: x = (1 + 3)/2 = 2. Invullen: f(2) = 4 - 8 + 3 = -1. De top is (2, -1).

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: symmetrieas x = 2 (midden tussen de nulpunten). 1 punt: f(2) = -1, dus top (2, -1).

Opgave 2: Raaklijn aan een kromme

Gegeven is de functie g(x) = x³ - 6x² + 9x. Afbeelding 2 toont de grafiek van g met een raaklijn in het punt (2, 2).

(2, 2)123x
afbeelding 2: de grafiek van g met de raaklijn in (2, 2)
2 punten

3. Bepaal de afgeleide g′(x) en bereken de helling van de grafiek in het punt (2, 2).

Modelantwoord en puntenverdeling

g′(x) = 3x² - 12x + 9. In x = 2: g′(2) = 3·4 - 12·2 + 9 = 12 - 24 + 9 = -3. De helling in (2, 2) is -3.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: g′(x) = 3x² - 12x + 9. 1 punt: g′(2) = -3.

2 punten

4. Stel de vergelijking op van de raaklijn aan g in het punt (2, 2).

Modelantwoord en puntenverdeling

De raaklijn heeft richtingscoëfficiënt -3 (de helling in dat punt): y = -3x + b. Punt (2, 2) invullen: 2 = -3·2 + b → b = 8. De raaklijn is y = -3x + 8.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: richtingscoëfficiënt -3, dus y = -3x + b. 1 punt: b = 8 → y = -3x + 8.

3 punten

5. Bereken de x-coördinaten van de toppen (extremen) van g door g′(x) = 0 op te lossen, en geef aan welke een maximum en welke een minimum is.

Modelantwoord en puntenverdeling

g′(x) = 3x² - 12x + 9 = 0. Delen door 3: x² - 4x + 3 = 0 → (x - 1)(x - 3) = 0, dus x = 1 of x = 3. Links stijgt g en bij x = 1 buigt hij om naar dalen: x = 1 is een maximum. Bij x = 3 gaat g weer stijgen: x = 3 is een minimum. (g(1) = 4, g(3) = 0.)

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: g′(x) = 0 opstellen en delen door 3. 1 punt: x = 1 en x = 3. 1 punt: x = 1 maximum, x = 3 minimum (met teken-/vormargument).

Opgave 3: Een ladder tegen de muur

Een ladder staat tegen een muur. Afbeelding 3 is een schematische rechthoekige driehoek: de ladder (AB) is 12 cm op schaal, de hoek bij B is 35° en de hoek bij C is recht (90°).

35°12 cm?ABC
afbeelding 3: rechthoekige driehoek ABC
3 punten

6. Bereken de lengte van de zijde AC (de hoogte tegen de muur) met een goniometrische verhouding. Rond af op één decimaal.

Modelantwoord en puntenverdeling

AC ligt tegenover de hoek van 35° en AB (12 cm) is de schuine zijde. sin(35°) = overstaande/schuine = AC/12, dus AC = 12 · sin(35°) = 12 · 0,5736 ≈ 6,9 cm.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: juiste verhouding sin(35°) = AC/12 (overstaande/schuine). 1 punt: AC = 12·sin(35°). 1 punt: AC ≈ 6,9 cm.

2 punten

7. Bereken ook de lengte van BC (de afstand van de voet van de ladder tot de muur). Rond af op één decimaal.

Modelantwoord en puntenverdeling

BC ligt aan de hoek van 35° vast en is de aanliggende zijde: cos(35°) = BC/12, dus BC = 12 · cos(35°) = 12 · 0,8192 ≈ 9,8 cm.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: cos(35°) = BC/12 (aanliggende/schuine). 1 punt: BC ≈ 9,8 cm.

Opgave 4: Een draaimolen

De hoogte van een stoeltje van een draaimolen wordt beschreven door een sinusoïde. Afbeelding 4 toont de grafiek van f(x) = 3 + 2·sin(…).

01234563amplitude1234x
afbeelding 4: een sinusoïde met evenwichtslijn en amplitude
3 punten

8. Bepaal met afbeelding 4 de evenwichtslijn, de amplitude en de periode van deze sinusoïde.

Modelantwoord en puntenverdeling

De evenwichtslijn is y = 3 (de gestippelde middenlijn). De amplitude is 2 (de grafiek gaat 2 boven en 2 onder de evenwichtslijn, dus tussen 1 en 5). De grafiek herhaalt zich na 4 eenheden, dus de periode is 4.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: evenwichtslijn y = 3. 1 punt: amplitude 2. 1 punt: periode 4.

2 punten

9. Geef de maximale en de minimale hoogte die een stoeltje bereikt, en leg uit hoe die uit de evenwichtslijn en de amplitude volgen.

Modelantwoord en puntenverdeling

Maximale hoogte = evenwichtslijn + amplitude = 3 + 2 = 5. Minimale hoogte = evenwichtslijn - amplitude = 3 - 2 = 1. De sinus schommelt namelijk tussen +amplitude en -amplitude rond de evenwichtslijn.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: max = 3 + 2 = 5 en min = 3 - 2 = 1. 1 punt: uitleg dat de sinus ± amplitude rond de evenwichtslijn schommelt.

Opgave 5: Gelijkvormige driehoeken

In driehoek TAB (afbeelding 5) loopt lijnstuk DE evenwijdig aan de basis AB. Gegeven: TD = 6, DA = 4 en DE = 6. De driehoeken TDE en TAB zijn gelijkvormig.

TABDETD = 6DA = 4DE = 6AB = ?
afbeelding 5: driehoek TAB met DE // AB
3 punten

10. Bereken de lengte van AB met behulp van de gelijkvormigheid van de driehoeken TDE en TAB. Laat je berekening zien.

Modelantwoord en puntenverdeling

TA = TD + DA = 6 + 4 = 10. Omdat DE // AB zijn de driehoeken TDE en TAB gelijkvormig, met vergrotingsfactor TA/TD = 10/6. Dan geldt AB/DE = TA/TD, dus AB = DE · (TA/TD) = 6 · (10/6) = 10.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: TA = 6 + 4 = 10. 1 punt: verhouding AB/DE = TA/TD (gelijkvormigheid). 1 punt: AB = 6 · 10/6 = 10.

2 punten

11. Leg uit waarom de driehoeken TDE en TAB gelijkvormig zijn. Gebruik dat DE evenwijdig is aan AB.

Modelantwoord en puntenverdeling

Omdat DE // AB, zijn de hoeken bij D en A gelijk (F-hoeken) en de hoeken bij E en B gelijk (F-hoeken); de hoek bij T is voor beide driehoeken dezelfde. Beide driehoeken hebben dus dezelfde drie hoeken (hoek-hoek), en dan zijn ze gelijkvormig.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: DE // AB → gelijke hoeken (F-hoeken) bij D/A en E/B. 1 punt: gemeenschappelijke hoek T → drie gelijke hoeken → gelijkvormig (hh).

Opgave 6: Verval van een stof

Een medicijn verdwijnt uit het bloed volgens N(t) = 500 · 0,5^(t/5), met N in mg en t in uren. Afbeelding 6 toont de grafiek.

010020030040050005101520hoeveelheid (mg)tijd (uur)
afbeelding 6: de hoeveelheid medicijn tegen de tijd
2 punten

12. Toon met de formule aan dat de halveringstijd van dit medicijn 5 uur is, en bereken hoeveel mg er na 10 uur nog in het bloed zit.

Modelantwoord en puntenverdeling

Halveringstijd: N(t) = 500 · 0,5^(t/5). Na t = 5 is de exponent 1, dus N(5) = 500 · 0,5 = 250 mg = de helft van 500: de halveringstijd is 5 uur. Na 10 uur: N(10) = 500 · 0,5^(10/5) = 500 · 0,5² = 500 · 0,25 = 125 mg.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: bij t = 5 is N = 250 = de helft → halveringstijd 5 uur. 1 punt: N(10) = 500 · 0,5² = 125 mg.

3 punten

13. Bereken algebraïsch na hoeveel uur er nog 50 mg medicijn in het bloed zit. Gebruik logaritmen en rond af op één decimaal.

Modelantwoord en puntenverdeling

500 · 0,5^(t/5) = 50 → 0,5^(t/5) = 0,1. Neem de logaritme: (t/5)·log(0,5) = log(0,1), dus t/5 = log(0,1)/log(0,5) = (-1)/(-0,3010) = 3,32. Dan t = 5 · 3,32 ≈ 16,6 uur.

Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: 0,5^(t/5) = 0,1 opstellen. 1 punt: t/5 = log(0,1)/log(0,5) (logaritme gebruiken). 1 punt: t ≈ 16,6 uur.

Oefen Wiskunde B verder in de app

Dit is een origineel Slagio-proefexamen in examenstijl, met eigen contexten en figuren. De echte centrale examens staan op examenblad.nl en in de examenbibliotheek van de app.

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app