Leren › Wiskunde A VWO › Examenvragen
Examenvragen Wiskunde A VWO met antwoorden
8 vragen (22 punten) in de stijl van het centraal examen, verdeeld over 4 opgaven met context en figuren. Probeer eerst zelf een antwoord en klap daarna het modelantwoord met de puntenverdeling open.
- Wiskunde A VWO
- 8 vragen
- 22 punten
- Slagio-proefexamen, geen officieel CE
Opgave 1: Winst van een fabrikant
Een fabrikant maakt q duizend eenheden van een product. De winst (in duizenden euro) wordt gegeven door W(q) = -0,5q^2 + 20q - 60. Afbeelding 1 toont de grafiek.
1. Bepaal met de afgeleide bij welke productie q de winst maximaal is, en bereken die maximale winst.
Modelantwoord en puntenverdeling
W(q) = -0,5q^2 + 20q - 60, dus W'(q) = -q + 20. De top vind je waar W'(q) = 0: -q + 20 = 0, dus q = 20. Omdat de coefficient van q^2 negatief is, is dit een maximum. Maximale winst: W(20) = -0,5·400 + 20·20 - 60 = -200 + 400 - 60 = 140. De winst is maximaal 140 duizend euro bij q = 20 (duizend eenheden).
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: W'(q) = -q + 20. 1 punt: W'(q) = 0 geeft q = 20 (met argument dat het een maximum is). 1 punt: W(20) = 140 (duizend euro).
2. De marginale winst is de afgeleide W'(q). Bereken de marginale winst bij q = 8 en leg uit wat die waarde betekent.
Modelantwoord en puntenverdeling
W'(8) = -8 + 20 = 12. De marginale winst bij q = 8 is 12 (duizend euro per duizend eenheden). Het betekent dat de winst met ongeveer 12 duizend euro toeneemt als de productie bij q = 8 met een (duizend) eenheid stijgt. De marginale winst is positief, dus bij q = 8 loont het nog om meer te produceren.
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: W'(8) = 12. 1 punt: interpretatie als winsttoename per extra (duizend) eenheid; positief dus meer produceren loont.
Opgave 2: Een bacteriecultuur
Een bacteriecultuur groeit exponentieel. Op t = 0 uur zijn er 200 miljoen bacterien; het aantal wordt beschreven door N(t) = 200 · 1,35^t (N in miljoen, t in uur). Afbeelding 2 toont de groei.
3. Met hoeveel procent per uur groeit de cultuur, en bereken het aantal bacterien na 5 uur?
Modelantwoord en puntenverdeling
De groeifactor per uur is 1,35, dus de cultuur groeit met (1,35 - 1)·100% = 35% per uur. Na 5 uur: N(5) = 200 · 1,35^5 = 200 · 4,437 = 887 miljoen bacterien (afgerond).
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: groei 35% per uur (uit groeifactor 1,35). 1 punt: N(5) = 200·1,35^5 = ongeveer 887 miljoen.
4. Bereken met een logaritme de verdubbelingstijd van de cultuur (los N(t) = 400 op).
Modelantwoord en puntenverdeling
De verdubbelingstijd is de tijd waarin het aantal van 200 naar 400 miljoen gaat: 200 · 1,35^t = 400, dus 1,35^t = 2. Neem de logaritme: t = log(2) / log(1,35) = 0,3010 / 0,1303 = 2,31 uur. De cultuur verdubbelt dus ongeveer elke 2,3 uur.
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: 1,35^t = 2 opstellen. 1 punt: t = log(2)/log(1,35). 1 punt: t = 2,3 uur (afgerond).
Opgave 3: De lengte van planten
De lengte van volgroeide planten van een soort is normaal verdeeld met gemiddelde mu = 180 cm en standaardafwijking sigma = 10 cm. Afbeelding 3 toont de verdeling; het gearceerde gebied hoort bij lengtes van 195 cm en meer.
5. Bereken de kans dat een willekeurige plant 195 cm of langer is (het gearceerde gebied). Gebruik de standaardnormale verdeling.
Modelantwoord en puntenverdeling
Standaardiseren: z = (x - mu)/sigma = (195 - 180)/10 = 1,5. Gevraagd is P(X >= 195) = P(Z >= 1,5). Uit de tabel/rekenmachine: P(Z < 1,5) = 0,9332, dus P(Z >= 1,5) = 1 - 0,9332 = 0,0668. De kans is ongeveer 0,067 (6,7%).
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: z = (195-180)/10 = 1,5. 1 punt: P(Z < 1,5) = 0,9332 (of normalcdf). 1 punt: P(X >= 195) = 0,0668.
6. De 10% langste planten worden als "extra lang" bestempeld. Bepaal vanaf welke lengte een plant extra lang is.
Modelantwoord en puntenverdeling
Gezocht is de grens g met P(X >= g) = 0,10, dus P(X < g) = 0,90. De bijbehorende z-waarde is z = 1,28 (het 90e percentiel). Dan g = mu + z·sigma = 180 + 1,28·10 = 192,8 cm. Planten van ongeveer 193 cm en langer zijn dus extra lang.
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: z = 1,28 bij P = 0,90 (invnorm). 1 punt: g = 180 + 1,28·10 = 192,8 cm (ongeveer 193 cm).
Opgave 4: Een nieuwe kweekmethode
Een kweker beweert dat zijn nieuwe methode vaker planten van 195 cm of langer oplevert. Normaal is de kans daarop 0,0668 per plant. Hij onderzoekt 20 planten. Afbeelding 4 toont de binomiale verdeling van het aantal lange planten (n = 20, p = 0,0668) onder de aanname dat de methode niet werkt; oranje is de staart X >= 4 (het waargenomen aantal).
7. De kweker toetst met significantieniveau 5% of zijn methode werkt. Onder de nulhypothese is het aantal lange planten X binomiaal verdeeld met n = 20 en p = 0,0668. Formuleer H0 en H1, en leg uit waarom dit een rechtseenzijdige toets is.
Modelantwoord en puntenverdeling
H0: p = 0,0668 (de methode werkt niet, de kans op een lange plant is onveranderd). H1: p > 0,0668 (de methode werkt, de kans op een lange plant is groter). Het is een rechtseenzijdige toets omdat de bewering van de kweker gaat over "vaker" lange planten: alleen een ongewoon groot aantal lange planten (rechterstaart) is bewijs voor zijn claim. We verwerpen H0 dus alleen bij een hoog aantal successen.
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: H0: p = 0,0668. 1 punt: H1: p > 0,0668. 1 punt: uitleg rechtseenzijdig (claim "vaker" -> alleen grote X telt als bewijs).
8. In de steekproef van 20 planten zijn er 4 van 195 cm of langer. Bereken P(X >= 4) onder H0 (p = 0,0668) en trek met het significantieniveau van 5% een conclusie.
Modelantwoord en puntenverdeling
Onder H0 is X binomiaal met n = 20 en p = 0,0668. P(X >= 4) = 1 - P(X <= 3). Bereken P(X <= 3) met de binomiale verdeling: P(X=0) = 0,9332^20 = 0,2509; P(X=1) = 20·0,0668·0,9332^19 = 0,3592; P(X=2) = 190·0,0668^2·0,9332^18 = 0,2443; P(X=3) = 1140·0,0668^3·0,9332^17 = 0,1049. Som = 0,9593, dus P(X >= 4) = 1 - 0,9593 = 0,0407. Omdat 0,0407 < 0,05 (kleiner dan het significantieniveau), verwerpen we H0. De uitkomst is significant: er is voldoende bewijs dat de nieuwe methode vaker lange planten oplevert.
Zo worden de punten verdeeld: 1 punt: P(X >= 4) = 1 - P(X <= 3) onder n=20, p=0,0668. 1 punt: P(X <= 3) = 0,959 (via binomcdf). 1 punt: P(X >= 4) = 0,041. 1 punt: 0,041 < 0,05 dus H0 verwerpen (significant, methode werkt).
Dit is een origineel Slagio-proefexamen in examenstijl, met eigen contexten en figuren. De echte centrale examens staan op examenblad.nl en in de examenbibliotheek van de app.
Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app