Slagio

Leren › Wiskunde A HAVO › Domein A: Vaardigheden

Je antwoord controleren en terugvertalen naar de context

Je controleert je antwoord: je schat de grootteorde, kijkt naar de eenheid, vult je oplossing in, beoordeelt of het antwoord in de situatie kan en schrijft je conclusie als een zin met eenheid.

Oefen alle 27 vragenOpen in de app

Samenvatting

Je controleert je antwoord met schatten, de eenheid en invullen, beoordeelt of het realistisch is binnen het bereik van het model en vertaalt terug naar de context.
Begrippenlijst
BegripKern
Schattengrootteorde
Eenheidhoort bij het antwoord
Bereikwaar het model geldt
Invullenlinks = rechts
Terugvertalenzin met eenheid
Factor10 te veel of te weinig
1Manieren om te controleren

Controleer je antwoord altijd. Je kunt schatten (past de grootteorde?), de eenheid nakijken (hoort km/u bij een snelheid?), je oplossing invullen en kijken of de situatie klopt (is het realistisch?). Een controle met een tegenberekening, zoals 87 600 : 365 = 240, vangt vergissingen op. Zo vind je een fout voor de docent hem ziet.

controlerenKlopt mijn antwoord?schatten240 × 365 ≈ 87500grootteordeeenheidsnelheid inkm/uhoort erbijrealismegeen negatiefaantalkan dit echt?
Drie controles: schatten, eenheid en realisme. Bij een vergelijking vul je ook de oplossing in.
Onthoud: schat, kijk naar de eenheid en vraag je af of het kan.
2Het bereik van een model

Een model geldt niet altijd. Bij B = 200 − 15t (bezoekers van een tentoonstelling) is B = 0 bij t = 13,3 weken. Daarna geeft de formule een negatief aantal: dat kan niet, dus het bereik van het model houdt op. Reken je buiten dat bereik, dan klopt de uitkomst wiskundig maar niet in de context. Let dus op voor welke waarden het model bedoeld is.

buiten bereik-50050100150200048121620weken tbezoekers BB = 200 − 15tweek 10: 50B = 0
De lijn daalt 15 per week en snijdt de x-as bij 13,3 weken; daarna is B negatief en dat kan niet.
Tip: buiten het bereik klopt een model niet meer.
3Invullen en terugvertalen

Bij een vergelijking controleer je met invullen: 3x + 8 = 2x + 20 met x = 28 geeft links 92 en rechts 76: dus fout; x = 12 geeft links 44 en rechts 44: dus goed. Daarna vertaal je het antwoord terug in een zin met eenheid: Het zwembad is na 15 uur vol. Dit is het terugvertalen.

Uitwerking van een leerling (eigen voorbeeld)

Vergelijking 3x + 8 = 2x + 20. De leerling vindt x = 28. Controle: links 3 × 28 + 8 = 92, rechts 2 × 28 + 20 = 76. 92 ≠ 76. Goed: 3x − 2x = 20 − 8, dus x = 12.

  1. fout: 20 en 8 opgeteld
  2. linkerkant
  3. rechterkant
  4. de kanten zijn niet gelijk, dus de oplossing klopt niet
  5. juiste oplossing
Invullen laat zien dat x = 28 niet klopt; x = 12 wel.
Onthoud: vul je oplossing in: links en rechts moeten gelijk zijn.
4Een controlelijstje

Loop na elke opgave dit lijstje af: (1) past de grootteorde? (2) staat er een eenheid? (3) kan het in de situatie? (4) heb ik mijn conclusie in een zin geschreven? Een factor 10 fout vind je met schatten. Een negatief aantal herken je met realisme. Een verkeerde bewerking vind je met tegenrekenen. Een rekenmachine bespaart werk, maar controleert niet of je het juiste getal hebt ingetoetst.

schattengrootteordeeenheidstaat erbij?realismekan dit echt?conclusiezin met eenheidcontrole
Schatten, eenheid, realisme en een zin met conclusie.
Tip: schrijf je conclusie als een zin met eenheid.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Een fietser legt 60 km af in 2 uur. Welke snelheid is realistisch?

  1. "120 km/u, I think"
  2. "30 km/u"
  3. "62 km/u"
  4. "3 km/u"
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je ""120 km/u, I think""? Dan vermenigvuldig je 60 met 2. Snelheid is afstand gedeeld door tijd, en 120 is veel te snel voor een fiets.
  • B (juist): Klopt: 60 gedeeld door 2 is 30 km/u en dat is een gewone fietssnelheid.
  • C: Koos je ""62 km/u""? Dan tel je 60 en 2 op. Dat heeft geen betekenis voor snelheid, en 62 is te hoog voor een fietser.
  • D: Koos je ""3 km/u""? Dan deel je de tijd door een deel van de afstand verkeerd. 3 km/u is wandeltempo, en niet de snelheid van deze fietser.

Onthoud: Een fietser legt 60 km af in 2 uur. Welke snelheid is realistisch?

Een leerling moet de snelheid berekenen van een fietser die 60 km aflegt in 2 uur. Hij schrijft: "snelheid = 60 × 2 = 120 km/u." De docent zet er een vraagteken bij en vraagt of dit antwoord wel realistisch is.

2. Waarom is 120 km/u niet realistisch voor een fietser?

  1. "een fietser rijdt nooit sneller dan 5 km/u, zeg maar"
  2. "120 is geen geheel getal"
  3. "een fietser rijdt meestal tussen 15 en 35 km/u"
  4. "km/u is geen eenheid van snelheid"
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je ""een fietser rijdt nooit sneller dan 5 km/u, zeg maar""? Dan stel je de grens veel te laag. Een fietser haalt gemakkelijk 20 km/u, en 120 blijft te hoog.
  • B: Koos je ""120 is geen geheel getal""? Dan denk je dat het getal fout geschreven is. 120 is een geheel getal, en het probleem zit in de grootte.
  • C (juist): Klopt: 120 km/u is een autosnelheid en geen fietssnelheid.
  • D: Koos je ""km/u is geen eenheid van snelheid""? Dan denk je dat de eenheid fout is. Km/u is juist een eenheid van snelheid, en het probleem is de grootte.

Onthoud: Waarom is 120 km/u niet realistisch voor een fietser?

Een zwembad van 90 m³ wordt gevuld met 6 m³ per uur. Een leerling rekent 90 : 6 = 15 en schrijft alleen "15" op. Het zwembad is om 8.00 uur begonnen te vullen en moet om 22.00 uur vol zijn voor een wedstrijd.

3. Wat ontbreekt er bij het antwoord '15'?

  1. "een komma"
  2. "een min-teken"
  3. "niets, 15 is genoeg, zeg maar"
  4. "de eenheid: 15 uur"
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je ""een komma""? Dan denk je dat er een komma nodig is. Het getal 15 is geheel, en het probleem is de eenheid.
  • B: Koos je ""een min-teken""? Dan denk je dat het negatief is. De tijd tot het bad vol is positief, en er ontbreekt een eenheid.
  • C: Koos je ""niets, 15 is genoeg, zeg maar""? Dan denk je dat het getal alleen genoeg is. Een antwoord in de context heeft een eenheid, en daar ontbreekt hier 'uur'.
  • D (juist): Klopt: zonder eenheid weet je niet of het uren, minuten of liters zijn.

Onthoud: Wat ontbreekt er bij het antwoord '15'?

Een zwembad van 90 m³ wordt gevuld met 6 m³ per uur. Een leerling rekent 90 : 6 = 15 en schrijft alleen "15" op. Het zwembad is om 8.00 uur begonnen te vullen en moet om 22.00 uur vol zijn voor een wedstrijd.

4. Welke zin geeft het antwoord in de context?

  1. "Het zwembad is na 15 uur vol."
  2. "Het zwembad is na 90 uur vol, eigenlijk."
  3. "15 m³ per uur"
  4. "Het zwembad is vol bij 90."
Antwoord en uitleg
  • A (juist): Klopt: de zin noemt het resultaat met eenheid in de situatie.
  • B: Koos je ""Het zwembad is na 90 uur vol, eigenlijk.""? Dan verwar je het volume van 90 m³ met de tijd. De tijd is 90 : 6, en dat is 15 uur.
  • C: Koos je ""15 m³ per uur""? Dan verwar je het antwoord met de stroomsnelheid. De 6 m³ per uur is gegeven, en niet 15.
  • D: Koos je ""Het zwembad is vol bij 90.""? Dan schrijf je het volume zonder eenheid. De vraag was hoe lang het duurt, en dat is 15 uur.

Onthoud: Welke zin geeft het antwoord in de context?

Oefen de andere 23 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Wiskunde A HAVO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app