Leren › Wiskunde B HAVO › Domein A: Vaardigheden
Informatie zoeken, beoordelen en selecteren, en erover rapporteren
Je zoekt gericht informatie, beoordeelt bronnen op betrouwbaarheid en actualiteit, selecteert de nodige gegevens, rekent om en rapporteert met tussenstappen, eenheid en bronvermelding.
- Wiskunde B HAVO
- CE
- 27 oefenvragen
- 12 begrippen
Samenvatting
| Begrip | Kern |
|---|---|
| Zoekopdracht | onderwerp, grootheid, type |
| Betrouwbaarheid | herkomst en methode |
| Actualiteit | recente gegevens |
| Selecteren | alleen het nodige |
| Verslag | vraag tot bronnen |
| Bronvermelding | waar komt het vandaan |
Begin met een goede zoekopdracht: noem het onderwerp, de grootheid en het type informatie, zoals fietsongevallen per jaar gemeente rapport. Beoordeel elke bron op betrouwbaarheid (noemt de bron de herkomst en methode?) en actualiteit (zijn de gegevens recent genoeg?). Een rapport van de gemeente uit 2024 met methode is beter dan een blog zonder auteur en een krantenartikel uit 2008. Kijk ook naar het doel van de bron: wil de maker informeren of overtuigen?
Bij selecteren kies je alleen de gegevens die je nodig hebt (relevantie) en laat je de rest weg. Voor de actieradius van een auto zijn tankinhoud en verbruik nodig; kleur, prijs en aantal deuren niet. Zet gegevens in dezelfde eenheid voordat je rekent of vergelijkt: 3,2 miljoen is 3200 duizend. Bij twee bronnen met verschillende periodes reken je om: 6% per jaar is in twee jaar 1,06² = 1,1236, dus ongeveer 12,4%, wat past bij 12% in twee jaar.
De auto heeft een tank van 50 liter, een verbruik van 5,0 liter per 100 km, een zilveren kleur, een prijs van €24 000 en 4 deuren. De actieradius is 50 : 5,0 = 10, dus 10 × 100 = 1000 km.
- nodig
- nodig
- niet nodig
- niet nodig
- niet nodig
- aantal honderden km
- de actieradius
Een misleidende presentatie kan correcte getallen laten zien met een verkeerd beeld. Bij een temperatuur van 14,2, 14,3 en 14,5 graden lijkt de lijn sterk te stijgen als de verticale as bij 14,0 begint, terwijl de werkelijke stijging (14,5 − 14,2) : 14,2 ≈ 2,1% is. Laat de as bij 0 beginnen en reken het werkelijke verschil zelf uit. Lees ook de eenheden en de schaal af voordat je een conclusie trekt.
Een verslag bevat een vraag, de aanpak, de uitwerking met tussenstappen, een conclusie en de bronnen. Noteer elk antwoord met eenheid en afronding: 4,5 × 2,6 = 11,7 vierkante meter, niet zomaar 12. Citeer letterlijke tekst tussen aanhalingstekens en maak een bronvermelding; ook als je iets in eigen woorden zegt, noem je de bron. Zo kan een lezer controleren wat je hebt gedaan.
Oefen alvast: 4 vragen met uitleg
1. Je zoekt het gemiddeld verbruik van een elektrische auto. Welke zoekopdracht is het meest gericht?
- "auto"
- "gemiddeld verbruik elektrische auto kWh per 100 km"
- "elektrisch"
- "wat is de beste auto, I think, I suppose, really"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""auto""? Dan kies je een veel te breed woord. Dan krijg je duizenden niet-relevante resultaten, dus voeg je onderwerp en eenheid toe.
- B (juist): Klopt: de zoekopdracht noemt het onderwerp, de grootheid en de eenheid.
- C: Koos je ""elektrisch""? Dan kies je één los woord. Het noemt niet wat je wilt weten, dus noem de grootheid en eenheid. Door de stappen goed na te lopen kom je uit op gemiddeld verbruik elektrische auto kWh per 100 km.
- D: Koos je ""wat is de beste auto, I think, I suppose, really""? Dan stel je een algemene vraag. Het zegt niets over verbruik, dus zoek op verbruik per 100 km.
Onthoud: Je zoekt het gemiddeld verbruik van een elektrische auto. Welke zoekopdracht is het meest gericht?
Voor een werkstuk zoekt een leerling het aantal fietsongelukken per jaar in zijn gemeente. Hij vindt drie bronnen: een rapport van de gemeente uit 2024 met meetmethode en bronvermelding, een blog zonder auteur en zonder bronnen, en een krantenartikel uit 2008.
2. Welke zoekopdracht vindt het snelst de officiële cijfers over fietsongelukken?
- "fietsen"
- "is fietsen gevaarlijk, zeg maar, gewoon, volgens mij"
- "fietsongevallen per jaar gemeente rapport cijfers"
- "beste fiets kopen"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""fietsen""? Dan kies je één los woord. Het is veel te breed, dus voeg onderwerp en plaats toe. Het goede antwoord is fietsongevallen per jaar gemeente rapport cijfers.
- B: Koos je ""is fietsen gevaarlijk, zeg maar, gewoon, volgens mij""? Dan stel je een algemene vraag. Er komen meningen en geen cijfers, dus zoek op cijfers per jaar.
- C (juist): Klopt: de zoekopdracht noemt onderwerp, plaats, periode en type bron.
- D: Koos je ""beste fiets kopen""? Dan zoek je naar een ander onderwerp. Het gaat om ongelukken, dus zoek op ongevallen. Controleer je stap: de juiste uitkomst is fietsongevallen per jaar gemeente rapport cijfers.
Onthoud: Welke zoekopdracht vindt het snelst de officiële cijfers over fietsongelukken?
Twee bronnen schrijven over het aantal e-bikes in een stad. Bron 1 meldt dat het aantal in twee jaar met 12% is gestegen. Bron 2 meldt een stijging van 6% per jaar. Een leerling wil weten of de bronnen elkaar tegenspreken of dat ze hetzelfde zeggen.
3. Hoeveel procent is 6% per jaar na twee jaar bij elkaar?
- "precies 12%, I suppose"
- "6%"
- "36%"
- "ongeveer 12,4%"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""precies 12%, I suppose""? Dan tel je de percentages op. Percentages per jaar werken met een groeifactor, dus 1,06². Het goede antwoord is ongeveer 12,4%.
- B: Koos je ""6%""? Dan neem je het percentage van één jaar. Twee jaar geeft meer, dus ongeveer 12,4%. Door de stappen goed na te lopen kom je uit op ongeveer 12,4%.
- C: Koos je ""36%""? Dan vermenigvuldig je 6 met 6. De groeifactor is 1,06 per jaar, dus 1,06² = 1,1236. Controleer je stap: de juiste uitkomst is ongeveer 12,4%.
- D (juist): Klopt: 1,06² = 1,1236, dus een stijging van ongeveer 12,4%.
Onthoud: Hoeveel procent is 6% per jaar na twee jaar bij elkaar?
Twee bronnen schrijven over het aantal e-bikes in een stad. Bron 1 meldt dat het aantal in twee jaar met 12% is gestegen. Bron 2 meldt een stijging van 6% per jaar. Een leerling wil weten of de bronnen elkaar tegenspreken of dat ze hetzelfde zeggen.
4. Spreken de twee bronnen elkaar tegen?
- "nee, 12% in twee jaar komt overeen met ongeveer 6% per jaar"
- "ja, 12% is groter dan 6%"
- "ja, want de bronnen zijn verschillend, you know, I think, I suppose"
- "niet te zeggen"
Antwoord en uitleg
- A (juist): Klopt: 1,06² is ongeveer 1,12, dus de bronnen zeggen bijna hetzelfde.
- B: Koos je ""ja, 12% is groter dan 6%""? Dan vergelijk je de percentages zonder de periode. De ene is over twee jaar en de andere per jaar, dus ze komen overeen.
- C: Koos je ""ja, want de bronnen zijn verschillend, you know, I think, I suppose""? Dan denk je dat verschillende bronnen elkaar tegenspreken. Hier zijn de eenheden van tijd verschillend, en de gegevens passen.
- D: Koos je ""niet te zeggen""? Dan denk je dat de gegevens onvergelijkbaar zijn. Je kunt ze omrekenen, dus ze komen overeen.
Onthoud: Spreken de twee bronnen elkaar tegen?
Verder in Wiskunde B HAVO
- Een probleem analyseren, inperken en vertalen naar een wiskundig modelJe bepaalt wat gegeven en gevraagd is, perkt een probleem in met aannamen, kiest variabelen en eenheden, stelt een formule op, bepaalt het…
Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app