Slagio

Leren › Engels VMBO › Domein A: Leesvaardigheid

De hoofdgedachte van een tekst bepalen

Je leert in een Engelse tekst de hoofdgedachte te vinden: je gebruikt de titel en de eerste en laatste zin, onderscheidt hoofdzaak van bijzaak, formuleert de kern in één zin die niet te smal of te breed is en let op het doel van de schrijver.

Oefen alle 27 vragenOpen in de app

Samenvatting

De hoofdgedachte vind je met de titel en de kernzin; je onderscheidt hoofdzaak van bijzaak, formuleert hem niet te smal of te breed en let op het schrijversdoel.
Begrippenlijst
BegripKern
Hoofdgedachtebelangrijkste boodschap
Titelonderwerp
Kernzineerste of laatste zin
Detailmag weg
Te smalmaar één detail
Schrijversdoelvertellen, informeren, overtuigen
1Titel en eerste zin

De hoofdgedachte is de belangrijkste boodschap van de hele tekst. Begin bij de titel, die het onderwerp noemt: Phones in school: a new rule. Lees dan de eerste en de laatste zin van elke alinea: daar staat vaak de kernzin. In de tekst over een babysitter vertelt de titel al dat het om een eerste maand gaat. Gebruik titel en kernzinnen als eerste aanwijzing.

kerntiteleerste zinlaatste zinonderwerpkernzinconclusie
De hoofdgedachte staat vaak in de titel, de eerste of de laatste zin.
Onthoud: lees titel, eerste en laatste zin voordat je kiest.
2Hoofdzaak en bijzaak

Niet alles in een tekst is even belangrijk. De hoofdzaak is wat de tekst draagt, een bijzaak of detail kun je weglaten zonder dat de boodschap verandert. In de tekst over de telefoonregel is het voorbeeld van Jo een detail, de regel zelf de hoofdzaak. Een prijs, een tijd of een naam is vaak een detail. Vraag je af: verandert de tekst als ik dit weglaat?

hoofdzaakblijft staanbijzaakkan wegnieuwe regelde kernhet besluitvoorbeeld van Jode prijsde koffie
De hoofdzaak blijft, een detail mag weg.
Tip: laat een zin weg: verandert de boodschap? Dan is het hoofdzaak.
3Formuleren en controleren

Formuleer de hoofdgedachte in één zin die de hele tekst dekt: A school has a new phone rule and will check after six months if it works. Een zin als Jo uses a phone to check the timetable is te smal: het is maar één detail. Children are difficult to look after is te breed: het gaat over meer dan de tekst. Controleer je keuze door na te gaan of elk deel van de tekst erbij past.

te smalgoedte breedéén detailhele tekstmeer dan de tekst
Een goede hoofdgedachte is niet te smal en niet te breed.
Onthoud: controleer je hoofdgedachte met elk deel van de tekst.
4Doel van de schrijver

Elke tekst heeft een schrijversdoel. Een tekst over een eigen ervaring, zoals My first month as a babysitter, wil vertellen. Een advertentie of uitnodiging wil overtuigen: Don't throw it away: bring it to the Repair Cafe. Een folder wil informeren. Let op oproepen als please sign, book before en come and join. Het doel helpt je de hoofdgedachte te vinden. Vraag je bij een tekst dus altijd af: wie schrijft dit, voor wie en waarom? Een uitnodiging noemt meestal een plaats en een tijd, een verhaal gebruikt ik en de verleden tijd, en een advertentie probeert je iets te laten kopen of doen. Als je het doel kent, kun je de belangrijkste zin sneller aanwijzen.

123vertelleninformerenovertuigenmy first month as ...opening times and pricesbring it to the Repair Cafe
Het doel van de schrijver helpt je de kern te vinden.
Tip: let op oproepen als book, join en come.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Welke zin in een alinea bevat vaak de hoofdgedachte?

  1. "altijd de zin in het midden"
  2. "meestal de eerste of de laatste zin"
  3. "de zin met het langste woord, denk ik"
  4. "de zin met de meeste cijfers"
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je ""altijd de zin in het midden""? Dan denk je dat de kern altijd in het midden staat. Dat is zelden zo, de kern staat meestal vooraan of achteraan.
  • B (juist): Klopt: schrijvers zetten de kern vaak aan het begin of aan het eind van een alinea.
  • C: Koos je ""de zin met het langste woord, denk ik""? Dan denk je dat het langste woord de kern is. Lengte zegt niets, over belang.
  • D: Koos je ""de zin met de meeste cijfers""? Dan denk je dat cijfers de kern bepalen. Cijfers zijn vaak details, en geen hoofdgedachte.

Onthoud: Welke zin bevat vaak de hoofdgedachte?

Read the text: "Phones at school. Many schools in the UK are changing their rules about mobile phones. At Park High School, pupils must hand in their phones every morning. The head teacher says that pupils are more active at break and talk to each other more. Some pupils are not happy. "I use my phone to check my timetable," says Jo, 15. Parents also have different opinions. Some say that a phone is important in an emergency. After six months, the school will ask everybody what they think and then decide if the rule stays."

2. What is the best title for the text?

  1. "Jo's timetable"
  2. "A school in London"
  3. "Phones in school: a new rule"
  4. "Parents and emergencies, I suppose"
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je ""Jo's timetable""? Dan denk je dat de titel over het rooster gaat. Dat is één detail, en niet de hele tekst.
  • B: Koos je ""A school in London""? Dan denk je dat de plaats het onderwerp is. De tekst noemt geen Londen, en het gaat om de regel.
  • C (juist): Klopt: de hele tekst gaat over een nieuwe telefoonregel op school.
  • D: Koos je ""Parents and emergencies, I suppose""? Dan denk je dat de ouders het onderwerp zijn. Dat is één deel, en niet de hele tekst.

Onthoud: Wat is de beste titel?

Read the text: "Phones at school. Many schools in the UK are changing their rules about mobile phones. At Park High School, pupils must hand in their phones every morning. The head teacher says that pupils are more active at break and talk to each other more. Some pupils are not happy. "I use my phone to check my timetable," says Jo, 15. Parents also have different opinions. Some say that a phone is important in an emergency. After six months, the school will ask everybody what they think and then decide if the rule stays."

3. What does the first sentence of the text tell you?

  1. "that Jo is fifteen"
  2. "that a phone is important in an emergency, I suppose"
  3. "that the rule will stay"
  4. "that many schools are changing their phone rules"
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je ""that Jo is fifteen""? Dan denk je dat de eerste zin over Jo gaat. Jo komt veel later, dus dat klopt niet.
  • B: Koos je ""that a phone is important in an emergency, I suppose""? Dan denk je dat de eerste zin over noodgevallen gaat. Dat zeggen sommige ouders, en komt later.
  • C: Koos je ""that the rule will stay""? Dan denk je dat de eerste zin de uitkomst noemt. De school beslist pas na zes maanden, dus dat is later.
  • D (juist): Klopt: de eerste zin zet het onderwerp neer, zoals vaak bij een kernzin.

Onthoud: Wat zegt de eerste zin?

Read the text: "Phones at school. Many schools in the UK are changing their rules about mobile phones. At Park High School, pupils must hand in their phones every morning. The head teacher says that pupils are more active at break and talk to each other more. Some pupils are not happy. "I use my phone to check my timetable," says Jo, 15. Parents also have different opinions. Some say that a phone is important in an emergency. After six months, the school will ask everybody what they think and then decide if the rule stays."

4. Which sentence is too narrow to be the main idea?

  1. "Jo uses a phone to check the timetable."
  2. "A school has a new rule about phones."
  3. "Pupils and parents have different opinions about a phone rule."
  4. "A school will decide after six months if its phone rule stays."
Antwoord en uitleg
  • A (juist): Klopt: dit is één voorbeeld en dekt de tekst niet.
  • B: Koos je ""A school has a new rule about phones.""? Dan denk je dat dit te smal is. Het dekt de hele tekst, en is dus een goede hoofdgedachte.
  • C: Koos je ""Pupils and parents have different opinions about a phone rule.""? Dan denk je dat dit te smal is. Het dekt het grootste deel van de tekst, en is dus ruim genoeg.
  • D: Koos je ""A school will decide after six months if its phone rule stays.""? Dan denk je dat dit te smal is. Het noemt de regel en het besluit, en past bij de tekst.

Onthoud: Welke zin is te smal?

Oefen de andere 23 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Engels VMBO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app