Slagio

Leren › Nederlands VMBO › Domein E: Fictie

Je mening over een verhaal onderbouwen

Je onderscheidt feit en mening, geeft een reden bij je oordeel en onderbouwt het met een voorbeeld uit de tekst.

Oefen alle 25 vragenOpen in de app

Samenvatting

Een feit kun je controleren, een mening is een oordeel. Een goede mening heeft een argument en een voorbeeld uit de tekst.
Begrippenlijst
BegripKern
FeitControleerbaar.
MeningOordeel, kan verschillen.
ArgumentReden met omdat of want.
VoorbeeldBewijs uit de tekst.
RecensieTekst waarin je beoordeelt.
ConclusieSlot dat je oordeel samenvat.
1Feit en mening

Een feit kun je controleren: "Het boek is in 2019 verschenen" of "Het boek heeft tweehonderd bladzijden". Een mening is een oordeel dat per lezer kan verschillen: "Dit boek is spannend" of "De personages zijn saai". Woorden als mooi, saai, geweldig en spannend horen bij een mening. Om het verschil te zien, vraag je: kan ik dit nalezen of opzoeken? Zo ja, dan is het een feit. Zo nee, dan is het een mening. Een mening mag je hebben, maar je moet hem onderbouwen.

feitmeningkun je controlerenbladzijden, jaartalauteureen oordeelspannend, saaikan verschillen
Een feit kun je controleren, een mening is een oordeel.
Onthoud: kun je het nalezen of opzoeken, dan is het een feit.
2Argument en voorbeeld

Een goede mening heeft een argument: een reden die begint met omdat of want. "Ik vind het boek zwak, want de personages blijven plat" is onderbouwd. Daarna geef je een voorbeeld uit de tekst als bewijs: "Je leert Sam nauwelijks kennen." Het woord bovendien leidt een tweede argument in. Een argument gaat over het verhaal, niet over jouw smaak: "Ik hou van honden" is geen argument voor de mening dat een verhaal spannend is. Zonder reden blijft een mening een kale uitspraak.

meningargumentvoorbeeldIk vind het zwakwant personages platSam nauwelijksdrie stappen
Mening, argument en voorbeeld: zo onderbouw je een oordeel.
Tip: gebruik omdat of want en haal een voorbeeld uit de tekst.
3Een mening beoordelen

Hoe weet je of een mening goed onderbouwd is? Kijk of er een reden bij staat, of die reden over het verhaal gaat en of er bewijs uit de tekst is. "Het boek is goed" heeft geen reden. "Het boek is spannend, want de ontknoping komt pas laat" heeft er wel een. Twee lezers kunnen een andere mening hebben: Pim vindt het boek saai omdat er bijna niets gebeurt, Lena vindt het spannend omdat de ontknoping pas laat komt. Beide mogen, zolang ze een argument geven. Een mening is persoonlijk, maar de onderbouwing moet kloppen met de tekst.

PimLenasaaibijna niets gebeurteen redenspannendlate ontknopingeen reden
Pim en Lena denken anders, maar geven allebei een reden.
Onthoud: een mening mag verschillen, de onderbouwing hoort uit de tekst te komen.
4Reageren en afsluiten

Een recensie bestaat uit een mening, argumenten en voorbeelden en sluit af met een conclusie. De conclusie vat je oordeel samen: "Kortom, het boek valt tegen." Je begint niet opnieuw met een nieuw feit. Een voorbeeld aan het slot laat zien dat je mening klopt, zoals bij het einde van het verhaal over Eva: ze houdt haar hond, maar de pijn van het bos blijft, en dat maakt het einde eerlijk. Reageer je op een andere lezer, noem dan eerst zijn argument en geef daarna het jouwe. Zo blijft het een gesprek over het verhaal en niet over de persoon.

1234meningargumentenvoorbeeldconclusieIk vind het boek zwakwant, omdat, bovendieneen stuk uit de tekstKortom, het valt tegen
Een recensie: mening, argumenten, voorbeeld en conclusie.
Tip: sluit af met kortom of dus en vat je oordeel in één zin samen.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Welke zin is een mening over een boek?

  1. "Het boek heeft tweehonderd bladzijden."
  2. "Dit boek is erg spannend."
  3. "De schrijver woont in Utrecht."
  4. "Het verhaal is in 2019 verschenen."
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "Het boek heeft tweehonderd bladzijden."? Dan denk je dat dit een mening is. Je kunt de bladzijden tellen, en dat maakt het een feit.
  • B (juist): Klopt: spannend vinden is een persoonlijk oordeel en geen feit.
  • C: Koos je "De schrijver woont in Utrecht."? Dan denk je dat dit een mening is. Dit kun je controleren, en dat is dus een feit.
  • D: Koos je "Het verhaal is in 2019 verschenen."? Dan denk je dat dit een mening is. Een jaartal kun je opzoeken, en dat noem je een feit.

Onthoud: Is het te controleren?

In het verhaal verliest Eva haar hond tijdens een wandeling in het bos. Ze zoekt de hele nacht en is bang dat hij is verdwaald. Bij zonsopgang vindt ze hem terug bij de beek, moe maar heel.

2. Welke zin uit een recensie is een mening over dit verhaal?

  1. "Eva verliest haar hond in het bos."
  2. "Het verhaal is ontroerend."
  3. "Ze zoekt de hele nacht."
  4. "Ze vindt hem terug bij de beek."
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "Eva verliest haar hond in het bos."? Dan denk je dat dit een mening is. Dit staat in de tekst, dus het is een feit uit het verhaal.
  • B (juist): Klopt: ontroerend vinden is een persoonlijk oordeel.
  • C: Koos je "Ze zoekt de hele nacht."? Dan denk je dat dit een mening is. Het is een gebeurtenis, dus een feit uit het verhaal.
  • D: Koos je "Ze vindt hem terug bij de beek."? Dan denk je dat dit een mening is. Het is een gebeurtenis, en je kunt het nalezen.

Onthoud: Is het een gevoel?

In het verhaal verliest Eva haar hond tijdens een wandeling in het bos. Ze zoekt de hele nacht en is bang dat hij is verdwaald. Bij zonsopgang vindt ze hem terug bij de beek, moe maar heel.

3. Welk voorbeeld uit dit verhaal onderbouwt de mening "Het verhaal laat zien hoe veel Eva om haar hond geeft"?

  1. ze zoekt lang
  2. ze loopt een tijdje in het bos
  3. ze vindt de beek in het bos
  4. de zon komt in de ochtend op
Antwoord en uitleg
  • A (juist): Klopt: je zoekt alleen zo lang als iemand je veel waard is.
  • B: Koos je "ze loopt een tijdje in het bos"? Dan denk je dat lopen in het bos haar liefde toont. Wandelen doet iedereen, en het zegt niets over haar hond.
  • C: Koos je "ze vindt de beek in het bos"? Dan denk je dat de beek haar liefde toont. De beek is een plaats, en geen gedrag.
  • D: Koos je "de zon komt in de ochtend op"? Dan denk je dat de zon haar liefde toont. De zon komt altijd op, en dat zegt niets over Eva.

Onthoud: Wat doet ze?

In het verhaal verliest Eva haar hond tijdens een wandeling in het bos. Ze zoekt de hele nacht en is bang dat hij is verdwaald. Bij zonsopgang vindt ze hem terug bij de beek, moe maar heel.

4. Welke zin over dit verhaal is geen feit maar het oordeel van een lezer?

  1. "Eva verliest haar hond in het bos."
  2. "Eva zoekt de hele nacht en ze is bang."
  3. "Bij zonsopgang vindt ze hem terug bij de beek."
  4. "De zoektocht van Eva is hartverscheurend."
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "Eva verliest haar hond in het bos."? Dan denk je dat dit een oordeel is. Het staat in de tekst en je kunt het nalezen, dus het is een feit.
  • B: Koos je "Eva zoekt de hele nacht en ze is bang."? Dan denk je dat dit een oordeel is. Het zijn gebeurtenissen en gevoelens uit het verhaal, en je kunt ze terugvinden.
  • C: Koos je "Bij zonsopgang vindt ze hem terug bij de beek."? Dan denk je dat dit een oordeel is. Het is een gebeurtenis die in de tekst staat, en dus een feit.
  • D (juist): Klopt: hartverscheurend vinden is een persoonlijk oordeel, geen feit.

Onthoud: Kun je het nalezen?

Oefen de andere 21 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Nederlands VMBO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app