Leren › Engels VWO › Domein E: Literatuur
Verteller en vertelperspectief
Je leert in het Engels vertellers en vertelperspectieven herkennen en onderscheiden: ik-verteller en hij/zij-verteller, alwetend en beperkt, de onbetrouwbare verteller en het effect van het perspectief op nabijheid en spanning.
- Engels VWO
- SE
- 27 oefenvragen
- 12 begrippen
Samenvatting
| Begrip | Kern |
|---|---|
| Ik-verteller | I |
| Hij/zij-verteller | he, she |
| Alwetend | alle gedachten |
| Beperkt | één personage |
| Onbetrouwbaar | tegenspraak |
| Nabijheid | dicht bij het personage |
De verteller bepaalt hoe je een verhaal leest. Een ik-verteller staat in het verhaal en zegt I: I didn't dare to look at him. Een hij/zij-verteller staat erbuiten en gebruikt he of she: Maya stared at the sea. Een wij-verteller spreekt namens een groep (We built the raft in secret) en een jij-verteller spreekt de lezer aan (You open the box). Kijk naar het voornaamwoord.
Een alwetende verteller kent de gedachten van alle personages: Tom wondered whether the owner was friendly. The owner thought about closing early. Een beperkte verteller volgt één personage: Nina felt sick. Behind her, the teacher smiled. Je kent alleen Ninas gevoel. Kijk dus naar wiens gedachten je leest: bij twee personen is de verteller alwetend, bij één personage beperkt.
Een onbetrouwbare verteller vertelt iets wat je niet helemaal kunt geloven. Een aanwijzing is een tegenspraak: I never lie ... I told her it was Tuesday, but it was really Friday. Of de woorden en de details botsen: the village was paradise, maar de ramen zijn kapot. Een ik-verteller is niet automatisch onbetrouwbaar; het gaat om de tegenspraak. Let dus op woorden die niet bij de feiten passen.
Het perspectief bepaalt wat de lezer voelt. Een ik-verteller geeft nabijheid: I felt my heart pounding. Een beperkte verteller geeft spanning, omdat de lezer niet meer weet dan het personage. Een alwetende verteller laat zien wat alle personages denken en past bij een groot verhaal met veel mensen. Een zin als Little did she know that the letter would change everything laat de verteller iets aankondigen wat het personage nog niet weet.
Oefen alvast: 4 vragen met uitleg
1. Which sentence has a first-person narrator?
- "She walked into the room."
- "I walked into the room."
- "They walked into the room."
- "You walked into the room."
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""She walked into the room.""? Dan denk je dat een vrouwelijk voornaamwoord een ik-vorm is. She verwijst naar iemand anders, dus de verteller staat erbuiten.
- B (juist): Klopt: het woord I toont dat de verteller zelf in het verhaal staat.
- C: Koos je ""They walked into the room.""? Dan denk je dat een groepswoord als they de verteller zelf is. They noemt een groep buitenstaanders, en niet de verteller.
- D: Koos je ""You walked into the room.""? Dan denk je dat je de verteller bent als je jij leest. You spreekt de lezer aan, en is dus de tweede persoon.
Onthoud: Welke zin heeft een ik-verteller?
Read the fragment: "I didn't dare to look at him. My hands were cold." Your teacher asks you to decide who tells the story from the pronouns used in the fragment.
2. Which narrator tells the story?
- "a third-person narrator"
- "a second-person narrator, I suppose"
- "a first-person narrator"
- "no narrator"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""a third-person narrator""? Dan denk je dat het een hij/zij-verteller is. Er staat I en my, dus een ik-verteller.
- B: Koos je ""a second-person narrator, I suppose""? Dan denk je dat het een jij-verteller is. Er staat geen you, maar I.
- C (juist): Klopt: I en my wijzen op een ik-verteller die zelf in het verhaal staat.
- D: Koos je ""no narrator""? Dan denk je dat er geen verteller is. Er is wel iemand die vertelt, namelijk I.
Onthoud: Welke verteller vertelt?
Read the fragment: "We built the raft in secret. By Friday, we were ready to leave." Your teacher says that this narrator is unusual and asks you what kind of narrator it is.
3. Which narrator is used?
- "a third-person narrator"
- "a second-person narrator, I suppose, really"
- "an omniscient narrator"
- "a first-person plural narrator (we)"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""a third-person narrator""? Dan denk je dat het een hij/zij-verteller is. Er staat we, dus de verteller hoort bij de groep.
- B: Koos je ""a second-person narrator, I suppose, really""? Dan denk je dat het een jij-verteller is. Er staat geen you, maar we.
- C: Koos je ""an omniscient narrator""? Dan denk je dat de verteller alwetend is. Hij spreekt namens een groep, en niet als buitenstaander.
- D (juist): Klopt: we toont een ik-verteller in het meervoud, namens een groep.
Onthoud: Welke verteller wordt gebruikt?
Read the fragment: "You open the box and find a note. You read it twice." Your teacher says that this narrator speaks directly to the reader and asks you to name the type.
4. Which narrator is used?
- "a second-person narrator (you)"
- "a first-person narrator"
- "a third-person narrator"
- "a first-person plural narrator, you know"
Antwoord en uitleg
- A (juist): Klopt: you spreekt de lezer direct aan, dat is een tweede-persoonsverteller.
- B: Koos je ""a first-person narrator""? Dan denk je dat de verteller over zichzelf praat. Er is geen I of my, maar je wordt aangesproken.
- C: Koos je ""a third-person narrator""? Dan denk je dat een buitenstaander over een ander vertelt. Er is geen he of she, maar de lezer zelf.
- D: Koos je ""a first-person plural narrator, you know""? Dan denk je dat een groep vertelt. Er is geen we of us, maar een enkele lezer.
Onthoud: Welke verteller wordt gebruikt?
Verder in Engels VWO
- Literaire tekstsoorten herkennen en onderscheidenJe leert in het Engels literaire tekstsoorten te herkennen en te onderscheiden: proza, poëzie en drama, fictie en non-fictie, genres zoals…
- Plot, conflict en opbouw van een verhaalJe leert in het Engels de plot van een verhaal te beschrijven met exposition, opbouw, climax en afloop, het soort conflict te herkennen,…
Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app