Slagio

Leren › Engels HAVO › Domein F: Literatuur

Literaire tekstsoorten en genres herkennen

Je leert Engelse literaire teksten herkennen en indelen: proza, poëzie en drama, fictie en non-fictie, en genres zoals fantasy, sciencefiction en misdaadverhalen.

Oefen alle 27 vragenOpen in de app

Samenvatting

Literatuur kun je indelen naar vorm (proza, poëzie, drama), naar echt of verzonnen (fictie of non-fictie) en naar genre. Je herkent de soort aan de vorm van het fragment en aan wat er gebeurt.
Begrippenlijst
BegripKern
ProzaZinnen in alinea's.
PoëzieRegels in strofen, vaak rijm.
DramaTekst voor acteurs met aanwijzingen.
FictieVerzonnen.
Non-fictieEchte feiten.
GenreFantasy, crime, romance, science fiction.
1Proza, poëzie en drama

Er zijn drie hoofdvormen. Proza bestaat uit gewone zinnen in alinea's, zoals een kort verhaal of een roman: The rain had not stopped for three days. Poëzie staat in regels die in strofen zijn gegroepeerd en vaak rijmen: The wind is soft, the world is still. Drama is een tekst voor acteurs: elke regel begint met de naam van de spreker en tussen haakjes staan aanwijzingen, zoals (exits left). Een verhaal vertel je dus in proza, in een gedicht of in een toneelstuk.

literairevormenprozapoëziedramaalinea'sstrofen, rijmaanwijzingen
Proza heeft alinea's, poëzie strofen met rijm en drama aanwijzingen voor acteurs.
Onthoud: proza = zinnen, poëzie = strofen, drama = spel met aanwijzingen.
2Fictie en non-fictie

Fictie is verzonnen: de personages en gebeurtenissen zijn bedacht, zoals in een sprookje of een misdaadroman. Non-fictie gaat over echte feiten en mensen, zoals een biografie of een artikel. Een woord als story maakt een tekst niet fictief, want ook een waar verhaal heet zo. Staat er All characters are fictional, dan weet je dat het verzonnen is. Een verzonnen verhaal kan wel in een echte stad spelen, zoals Londen of Parijs.

fictienon-fictieverzonnensprookje, romanfictionalechte feitenbiografie, artikelonderzoek
Fictie is verzonnen, non-fictie gaat over echte feiten en mensen.
Tip: vraag je af: is dit echt gebeurd of bedacht?
3Genres herkennen

Een genre zegt waar het verhaal over gaat. Fantasy heeft magie, draken en tovenaars. Science fiction speelt in de toekomst of de ruimte, met technologie. Crime fiction draait om een misdaad en de zoektocht naar de dader. Romance gaat over liefde en gevoelens. Historical fiction is een verzonnen verhaal in het echte verleden, zoals Londen in 1665. Een verhaal kan twee genres mengen: een liefdesverhaal op Mars is sciencefiction en romance tegelijk.

12345fantasyscience fictioncrime fictionromancehistorical fictiondraak, tovenaar, magieruimteschip in het jaar 2412rechercheur zoekt de diefhart klopt sneller, glimlachLonden 1665, de pest
Vijf genres en wat je in een fragment ziet.
Onthoud: het genre volgt uit wat er in het verhaal gebeurt.
4Een werk indelen en beschrijven

Wil je een fragment of boek indelen, ga dan stap voor stap. Kijk eerst naar de vorm: staan er strofen, namen met aanwijzingen of alinea's? Vraag dan of het fictie of non-fictie is. Bepaal daarna het genre aan wat er gebeurt. In een verslag begin je met een zin over de soort tekst: This is a fantasy novel about a young wizard. Een mening over de lengte of de kaft zegt de lezer niet wat voor boek het is.

1234de vormfictie of non-fictiehet genrede eerste zinstrofen, aanwijzingen of alinea's?verzonnen of echt gebeurd?wat gebeurt er in het fragment?noem de soort en het onderwerp
Eerst de vorm, dan fictie of niet, dan het genre en de eerste zin.
Tip: laat in je verslag meteen zien wat voor soort boek het is.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Which form of literature is written in lines and stanzas?

  1. a play, performed on a stage
  2. poetry
  3. a novel, with long chapters
  4. a news report with facts
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "a play, performed on a stage"? Dan denk je dat een toneelstuk uit strofen bestaat. Een toneelstuk is geschreven voor acteurs, met dialoog en regieaanwijzingen.
  • B (juist): Klopt: poëzie is geschreven in regels die in strofen staan.
  • C: Koos je "a novel, with long chapters"? Dan denk je dat een roman uit strofen bestaat. Een roman is proza in hoofdstukken, dus zonder regels in strofen.
  • D: Koos je "a news report with facts"? Dan denk je dat een nieuwsbericht uit strofen bestaat. Het is een feitelijke tekst, en geen literaire vorm.

Onthoud: Welke vorm heeft strofen?

Read this fragment: "MARK (enters, out of breath): Have you seen my keys? / ANNA (without looking up): They are where you left them. / (MARK searches the table. A phone rings off stage.)"

2. Which form of literature is this fragment?

  1. a poem in stanzas
  2. a play
  3. a novel in paragraphs
  4. a newspaper interview
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "a poem in stanzas"? Dan denk je dat dit een gedicht is omdat de regels kort zijn. Er zijn geen strofen of rijm, maar wel sprekende personen.
  • B (juist): Klopt: namen met tekst en aanwijzingen tussen haakjes horen bij een toneelstuk.
  • C: Koos je "a novel in paragraphs"? Dan denk je dat dit een roman is omdat het een gesprek bevat. In een roman staat geen naam voor elke zin, en geen aanwijzing voor acteurs.
  • D: Koos je "a newspaper interview"? Dan denk je dat dit een interview is omdat twee mensen praten. De tekst met aanwijzingen over wat gespeeld wordt, is dus een toneeltekst.

Onthoud: Welke vorm is dit?

A writer puts a love story into short lines that are grouped into stanzas, and many lines end with a similar sound. Her friend says: "It tells a story, so it is a short story."

3. Who is right?

  1. the writer: lines and stanzas mean poetry
  2. her friend: every story is a short story
  3. her friend: a love story cannot be poetry
  4. neither: only the length decides
Antwoord en uitleg
  • A (juist): Klopt: regels in strofen met rijm maken er een gedicht van, ook al vertelt het een verhaal.
  • B: Koos je "her friend: every story is a short story"? Dan denk je dat alles wat een verhaal vertelt een kort verhaal is. Ook een gedicht kan een verhaal vertellen, dus de vorm beslist.
  • C: Koos je "her friend: a love story cannot be poetry"? Dan denk je dat liefde niet in een gedicht past. Veel gedichten gaan juist over liefde, dus dat bewijst niets.
  • D: Koos je "neither: only the length decides"? Dan denk je dat alleen de lengte de vorm bepaalt. De opbouw met strofen en rijm doet er meer toe, dan het aantal regels.

Onthoud: Wie heeft gelijk?

On a website you read a story about a talking cat that lives in a castle. Under the story it says: "All characters and events in this text are fictional."

4. What does that sentence tell you?

  1. the story is a true report
  2. the story is a biography
  3. the story is a poem
  4. the story is fiction
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "the story is a true report"? Dan denk je dat de zin zegt dat het waar is. Fictional betekent juist het tegenovergestelde, dus het is niet echt gebeurd.
  • B: Koos je "the story is a biography"? Dan denk je dat het een biografie is omdat er een kat in voorkomt. Een biografie gaat over een echt leven, en een pratende kat bestaat niet.
  • C: Koos je "the story is a poem"? Dan denk je dat het een gedicht is omdat de tekst kort is. De zin zegt niets over vorm, alleen dat het verzonnen is.
  • D (juist): Klopt: fictional betekent verzonnen, dus het verhaal is fictie en niet echt gebeurd.

Onthoud: Wat zegt de zin?

Oefen de andere 23 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Engels HAVO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app