Slagio

Leren › Nederlands HAVO › Domein B: Mondelinge taalvaardigheid

Deelnemen aan een discussie of debat

Je verdedigt een standpunt met sterke argumenten, weerlegt de argumenten van een ander zonder de persoon aan te vallen en rondt af met een slotpleidooi.

Oefen alle 26 vragenOpen in de app

Samenvatting

In een discussie of debat verdedig je een standpunt tegenover anderen. Je bereidt argumenten voor, wacht je beurt af, weerlegt wat de ander zegt en sluit af met een slotpleidooi. In dit leerdoel leer je hoe je dat netjes en overtuigend doet.
Begrippenlijst
BegripKern
StandpuntWat je verdedigt.
DebatargumentStandpunt, redenering en bewijs.
TegenargumentEen argument dat tegen het standpunt van de ander ingaat.
WeerleggingLaten zien dat een argument niet klopt of niet genoeg steunt.
SlotpleidooiSterkste argumenten samenvatten en afsluiten.
GespreksleiderVerdeelt de beurten en bewaakt de regels.
Persoonlijke aanvalDe persoon aanvallen in plaats van zijn argument.
OnderbouwenEen reden en bewijs geven.
1Voorbereiden en argumenteren

Bereid een helder standpunt voor met sterke argumenten. Een debatargument heeft een standpunt, een redenering en bewijs, bijvoorbeeld een voorbeeld. Bereid ook de tegenargumenten voor, zodat je er in het debat op kunt reageren. Soms krijg je een standpunt toegewezen dat je niet deelt: dan oefen je argumenteren.

StandpuntScholen moeten later beginnen. want RedeneringTieners hebben meer slaap nodig. bijvoorbeeld Bewijs of voorbeeldeen proef op een school
Een sterk argument heeft drie lagen: het standpunt, de redenering waarom het klopt en een voorbeeld of bewijs (de stippellijn) dat de redenering steunt.
Onthoud: een argument zegt wat je vindt, waarom, en waaruit dat blijkt.
2Beurten, luisteren en weerleggen

De gespreksleider verdeelt de beurten en bewaakt de regels. Je laat de ander uitspreken (niet onderbreken) en maakt intussen aantekeningen. Bij weerleggen pak je het argument aan: met een tegenargument, een tegenvoorbeeld of door te laten zien dat de redenering niet klopt. Je richt je op het argument, niet op de persoon.

De ander zegt"Gratis fruit iste duur." Jij weerlegt"Gezonde leerlingenbesparen kosten." Niet doende persoon aanvallenonderbrekenniets onderbouwen Wel doenargument aanpakkenbeurt afwachtenredenen geven
Bij weerleggen reageer je inhoudelijk op het argument; aanvallen op de persoon, onderbreken en niets onderbouwen doe je niet.

Een discussie verloopt vrijer dan een debat, maar ook daar luister je naar elkaar, blijf je bij het onderwerp en geef je redenen voor wat je zegt. In een debat zijn rollen en regels vooraf afgesproken, vaak met een voorzitter of jury. Let op de valkuilen: een persoonlijke aanval, een vertekend standpunt of het ontduiken van de bewijslast zijn drogredenen die je niet wilt gebruiken.

3Het slotpleidooi

Het slotpleidooi is je laatste kans om te overtuigen. Je vat je sterkste argumenten kort samen en sluit af, bijvoorbeeld met een oproep. Je brengt geen nieuwe argumenten meer in: de tegenpartij kan er dan niet meer op reageren, en dat is oneerlijk.

1 Vat je sterkste argumenten samenkort en in eigen woorden 2 Sluit af met een oproepbijvoorbeeld: stem voor Geen nieuwe argumentende tegenpartij kan niet meer reageren
Een slotpleidooi vat samen en sluit af. Een nieuw argument (de stippellijn) hoort er niet meer in, omdat de tegenpartij niet meer kan reageren.
Tip: bereid voor elk argument van de ander een weerlegging voor en oefen luisteren: noteer terwijl hij praat wat je wilt weerleggen.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Wat bereid je voor een debat voor?

  1. alleen je eerste zin, de rest zie je wel
  2. een standpunt met argumenten
  3. een tekst die je helemaal wilt voorlezen
  4. de zwakke punten van je eigen team
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "alleen je eerste zin, de rest zie je wel"? Dan denk je dat improviseren genoeg is. Zonder voorbereiding raak je de draad kwijt als de tegenpartij reageert. Bereid standpunt, argumenten en voorbeelden voor.
  • B (juist): Klopt: een debat vraagt een helder standpunt met argumenten en voorbeelden waarmee je kunt overtuigen.
  • C: Koos je "een tekst die je helemaal wilt voorlezen"? Dan verwar je voorbereiden met uitschrijven. Voorlezen sluit reageren op de tegenpartij uit. Bereid kernpunten voor waarmee je vrij kunt spreken.
  • D: Koos je "de zwakke punten van je eigen team"? Dan denk je dat je vooral je eigen fouten moet kennen. Je moet ook sterke argumenten hebben om te winnen. Zorg voor een sterk eigen standpunt en argumenten.

Onthoud: Standpunt + argumenten.

Team A verdedigt het standpunt: scholen moeten later beginnen.

2. Welk argument past bij dit standpunt?

  1. tieners hebben meer slaap nodig
  2. de lunch op school is te duur
  3. sommige leraren fietsen naar school
  4. de gymzaal is net opgeknapt
Antwoord en uitleg
  • A (juist): Klopt: dit argument ondersteunt het standpunt met een reden.
  • B: Koos je "de lunch op school is te duur"? Dan denk je dat elk schoolonderwerp past. Dit argument heeft niets met de begintijd te maken. Een argument moet bij het standpunt passen.
  • C: Koos je "sommige leraren fietsen naar school"? Dan denk je dat een feit uit de omgeving een argument is. Het zegt niets over later beginnen. Zoek een reden die het standpunt steunt.
  • D: Koos je "de gymzaal is net opgeknapt"? Dan denk je dat nieuwtjes uit de school argumenten zijn. Het is niet relevant. Kies een argument dat ondersteunt.

Onthoud: Past het bij het standpunt?

Een tegenstander zegt: "Twee jongeren in mijn klas gamen veel en halen slechte cijfers. Dus gamen is slecht voor alle jongeren."

3. Hoe weerleg je dit het best?

  1. zeg dat hij dit in een debat helemaal niet mag zeggen
  2. wijs erop dat hij uit twee gevallen een regel trekt
  3. noem hem een slechte leerling
  4. zeg dat gamen leuk is
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "zeg dat hij dit in een debat helemaal niet mag..."? Dan verbied je een uitspraak in plaats van haar te weerleggen. Dat overtuigt niet. Benoem wat er fout is in de redenering.
  • B (juist): Klopt: je benoemt de overhaaste generalisatie en ontkracht zo het argument.
  • C: Koos je "noem hem een slechte leerling"? Dan val je de persoon aan. Dat is geen weerlegging. Weerleg de redenering.
  • D: Koos je "zeg dat gamen leuk is"? Dan geef je een tegenmening zonder te reageren op de redenering. Dat weerlegt het argument niet. Wijs op de fout in de redenering.

Onthoud: Twee gevallen is geen regel.

Een tegenstander zegt: "Jij wilt minder huiswerk, dus je wilt dat niemand nog iets leert."

4. Hoe reageer je het best?

  1. je zegt dat hij je standpunt verdraait
  2. je geeft hem gelijk en zegt niets meer
  3. je gaat even stil zitten
  4. je zegt dat hij dom is
Antwoord en uitleg
  • A (juist): Klopt: je corrigeert de vertekening en verdedigt je eigen standpunt.
  • B: Koos je "je geeft hem gelijk en zegt niets meer"? Dan neem je zijn vertekening over. Dan klopt je standpunt niet meer. Corrigeer zijn weergave.
  • C: Koos je "je gaat even stil zitten"? Dan laat je de vertekening staan. Het publiek denkt dan dat hij gelijk heeft. Reageer meteen en uitleg je standpunt.
  • D: Koos je "je zegt dat hij dom is"? Dan val je de persoon aan. Dat lost de vertekening niet op. Blijf bij de inhoud.

Onthoud: Verdraaid? Corrigeren.

Oefen de andere 22 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Nederlands HAVO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app