Leren › Wiskunde B HAVO › Domein A: Vaardigheden
Schatten, een oplossingsstrategie kiezen en de oplossing controleren
Je schat en rondt af, kiest een oplossingsstrategie zoals terugwerken, proberen en patroon zoeken, controleert je oplossing door invullen en beoordeelt de redelijkheid en de eenheden van je antwoord.
- Wiskunde B HAVO
- CE
- 27 oefenvragen
- 12 begrippen
Samenvatting
| Begrip | Kern |
|---|---|
| Schatten | afgeronde getallen |
| Terugwerken | delen door 0,8 |
| Proberen | inperken |
| Schijnoplossing | valt af bij controle |
| Redelijkheid | past bij de situatie |
| Eenheden | km/u naar m/s |
Schatten doe je met afronden: 19,8 × 5,1 wordt 20 × 5 = 100. Rond af naar het dichtstbijzijnde handige getal, dus 7,9 × 41 wordt 8 × 40 = 320. De orde van grootte laat zien of een antwoord ongeveer klopt: een zwembad van 25 m bij 10 m bij 1,5 m heeft ongeveer 375 m³ en dus 375 000 liter. Wie 37 500 liter vindt, zit een factor 10 te laag.
Kies een oplossingsstrategie. Bij terugwerken start je bij het eindresultaat: na 20% korting is de prijs 80% van de oude, dus 48 : 0,8 = 60. Bij proberen en inperken zoek je x met x³ = 50 tussen 3 (27) en 4 (64) en vind je 3,7 (50,7). Bij patroon zoeken werk je kleine gevallen uit: 1, 4, 9, 16 zijn de kwadraten, dus de som van de eerste 10 oneven getallen is 100.
Zoek 1 + 3 + 5 + … + 19. Werk eerst kleine gevallen uit: 1 = 1, 1 + 3 = 4, 1 + 3 + 5 = 9. Het patroon is dat de som van n oneven getallen gelijk is aan n². Bij 10 getallen is de som dus 100. Controle bij n = 5: 1 + 3 + 5 + 7 + 9 = 25.
- eenvoudige voorbeelden
- eerste som
- tweede som
- derde som
- kwadraten van het aantal getallen
- regel
- 10²
- 5²
Controleren door invullen doe je in de oorspronkelijke opgave. Bij √(x + 7) = x − 5 geeft kwadrateren x = 2 en x = 9. x = 9 klopt (4 = 4), maar x = 2 niet (3 = −3): dat is een schijnoplossing. Beoordeel ook de redelijkheid: 18 m voor een fiets of 180 km/u voor een fietser kan niet. Reken eenheden om met een factor: 18 km/u is 18 : 3,6 = 5 m/s.
Werk met vaste stappen. Eerst schatten, dan een oplossingsstrategie kiezen, daarna uitwerken en controleren door invullen. Beoordeel tot slot de redelijkheid en de eenheden. Zo vind je 18 km/u bij 9 km in een half uur, en zie je dat 180 km/u niet kan. Noteer ook je schatting, zodat je ziet of de orde van grootte klopt.
Oefen alvast: 4 vragen met uitleg
1. Hoeveel is 19,8 × 5,1 bij schatting, afgerond op hele getallen?
- "ongeveer 10"
- "ongeveer 100"
- "ongeveer 1000, I think"
- "ongeveer 25"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""ongeveer 10""? Dan zet dit je de komma een plaats te ver. 20 × 5 is 100, dus ongeveer 100. Het goede antwoord is ongeveer 100.
- B (juist): Klopt: 20 × 5 = 100, en het exacte antwoord 100,98 ligt daar vlak bij.
- C: Koos je ""ongeveer 1000, I think""? Dan verschuif je de komma de andere kant op. 20 × 5 is 100, dus ongeveer 100. Door de stappen goed na te lopen kom je uit op ongeveer 100.
- D: Koos je ""ongeveer 25""? Dan tel je op in plaats van te vermenigvuldigen. 20 + 5 is 25 maar het is een product, dus 100.
Onthoud: Hoeveel is 19,8 × 5,1 bij schatting, afgerond op hele getallen?
Een leerling wil weten hoeveel liter water in een zwembad past van 25 m lang, 10 m breed en gemiddeld 1,5 m diep. Hij schat de inhoud met 25 × 10 × 1,5. Een kubieke meter is 1000 liter.
2. Hoeveel kubieke meter is de inhoud van het zwembad?
- "37,5"
- "36,5"
- "375"
- "3750"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""37,5""? Dan zet dit je de komma een plaats te ver. 25 × 10 × 1,5 is 375, dus 375 m³. Het goede antwoord is 375.
- B: Koos je ""36,5""? Dan tel je de maten op in plaats van te vermenigvuldigen. De inhoud is een product, dus 375. Door de stappen goed na te lopen kom je uit op 375.
- C (juist): Klopt: 25 × 10 = 250 en 250 × 1,5 = 375 m³. Reken dit na met de gegeven gegevens.
- D: Koos je ""3750""? Dan zet dit je een nul te veel. 250 × 1,5 is 375, dus 375 m³. Controleer je stap: de juiste uitkomst is 375.
Onthoud: Hoeveel kubieke meter is de inhoud van het zwembad?
Een leerling zoekt x met x³ = 50 zonder de derdemachtswortel te gebruiken. Hij probeert waarden: 3³ = 27, 4³ = 64 en 3,6³ = 46,656. Daarna probeert hij 3,7. Hij wil x op één decimaal weten.
3. Tussen welke gehele getallen ligt x?
- "tussen 2 en 3"
- "tussen 4 en 5"
- "tussen 16 en 17"
- "tussen 3 en 4"
Antwoord en uitleg
- A: Koos je ""tussen 2 en 3""? Dan kies je getallen te laag. 3³ is 27 en dat is nog te klein, dus tussen 3 en 4. Het goede antwoord is tussen 3 en 4.
- B: Koos je ""tussen 4 en 5""? Dan kies je getallen te hoog. 4³ is 64 en dat is al te groot, dus tussen 3 en 4. Door de stappen goed na te lopen kom je uit op tussen 3 en 4.
- C: Koos je ""tussen 16 en 17""? Dan deel je 50 door 3. Dat is geen derdemachtswortel, dus tussen 3 en 4. Controleer je stap: de juiste uitkomst is tussen 3 en 4.
- D (juist): Klopt: 3³ = 27 is kleiner dan 50 en 4³ = 64 is groter. Reken dit na met de gegeven gegevens.
Onthoud: Tussen welke gehele getallen ligt x?
Een leerling zoekt x met x³ = 50 zonder de derdemachtswortel te gebruiken. Hij probeert waarden: 3³ = 27, 4³ = 64 en 3,6³ = 46,656. Daarna probeert hij 3,7. Hij wil x op één decimaal weten.
4. Welk getal probeer je na 3,6³ = 46,656?
- "een iets groter getal, zoals 3,7"
- "een kleiner getal, zoals 3,5"
- "een veel groter getal, zoals 4,6, eigenlijk"
- "hetzelfde getal nog eens"
Antwoord en uitleg
- A (juist): Klopt: 46,656 is kleiner dan 50, dus x moet iets groter zijn.
- B: Koos je ""een kleiner getal, zoals 3,5""? Dan ga je de verkeerde kant op. 46,656 is te klein, dus een groter getal. Het goede antwoord is een iets groter getal, zoals 3,7.
- C: Koos je ""een veel groter getal, zoals 4,6, eigenlijk""? Dan springt je te ver. Je wilt één decimaal inperken, dus 3,7. Door de stappen goed na te lopen kom je uit op een iets groter getal, zoals 3,7.
- D: Koos je ""hetzelfde getal nog eens""? Dan probeer je niets nieuws. Je moet verder inperken, dus 3,7. Controleer je stap: de juiste uitkomst is een iets groter getal, zoals 3,7.
Onthoud: Welk getal probeer je na 3,6³ = 46,656?
Verder in Wiskunde B HAVO
- Rekenregels en algebraïsche basisvaardigheden toepassenJe werkt haakjes weg, gebruikt merkwaardige producten, ontbindt in factoren, rekent met machten, wortels en breuken, let op beperkende…
- Wiskundige redeneringen opbouwen, verifiëren en onder woorden brengenJe onderzoekt beweringen met voorbeelden en tegenvoorbeelden, bouwt een algebraïsch bewijs op, let op de omgekeerde uitspraak, verifieert…
Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app