Slagio

Leren › Nederlands VMBO › Domein B: Spreek- en gespreksvaardigheid

Reageren op vragen en feedback

Je beantwoordt vragen van je publiek, zegt eerlijk als je iets niet weet, geeft en ontvangt feedback met een top en een tip en kijkt terug op je eigen presentatie.

Oefen alle 27 vragenOpen in de app

Samenvatting

Na je presentatie komen de vragen en de feedback. Je luistert, bent eerlijk en vraagt door. Feedback bestaat uit een top en een tip. Daarna evalueer je.
Begrippenlijst
BegripKern
PublieksvraagEen vraag uit het publiek.
FeedbackEen reactie met top en tip.
TopWat goed ging.
TipWat beter kan.
ConcreetDuidelijk en precies.
EvaluerenTerugkijken en verbeteren.
1Vragen beantwoorden

Na een presentatie stelt het publiek vaak een publieksvraag. Luister goed naar de vraag, kijk de vragensteller aan en geef een antwoord dat past. Weet je het antwoord niet, wees dan eerlijk en verzin niets. Zeg bijvoorbeeld: "Goede vraag, dat heb ik niet uitgezocht, ik zoek het op en vertel het je morgen." Zo laat je zien dat je de vraag serieus neemt. De spreker die zei "Weet ik niet, volgende vraag" liet Kim teleurgesteld achter. Soms begrijp je de vraag niet goed: dan kun je doorvragen of de vraag in je eigen woorden herhalen. Houd je afspraak als je een antwoord belooft.

vraageerlijkantwoordik weet hetik weet het nietik zoek het opuitleg geven
Een publieksvraag: weet je het antwoord, geef het dan; weet je het niet, wees eerlijk en zoek het op.
Onthoud: verzin nooit een antwoord. Eerlijk zijn en het uitzoeken werkt beter.
2Top en tip

Feedback is een reactie op wat je gedaan hebt. Een goede reactie bestaat uit een top, iets wat goed ging, en een tip, een verbeterpunt voor de volgende keer. Op het feedbackformulier stond: "Top: je maakte goed oogcontact. Tip: praat wat langzamer." Begin met de top, want dan luistert de ander beter, en sluit af met de tip. Een top is een compliment en een tip is geen straf, het is hulp. Zo weet de spreker wat hij moet houden en wat hij kan verbeteren. Feedback die alleen kritiek bevat, zoals "dat was slecht", helpt niemand, want je weet niet wat je moet veranderen.

toptipwat goed gingwat beter kaneerst de top, dan de tip
Feedback bestaat uit een top, dat is wat goed ging, en een tip, dat is wat beter kan.
Tip: geef feedback concreet. "Je praatte snel, probeer rustiger" helpt, "dat was slecht" niet.
3Feedback geven en ontvangen

Je geeft feedback concreet: noem precies wat je zag of hoorde en zeg hoe het beter kan. Blijf vriendelijk en val de persoon niet aan. Een klasgenoot die zegt "je presentatie was slecht" helpt niet, en de spreker die boos antwoordt, sluit het gesprek. Beter is "Je praatte snel, probeer het rustiger te doen." Bij het ontvangen van feedback luister je, bedank je en denk je erover na. Je hoeft niet alles over te nemen, maar je gebruikt wat helpt. Reageer je boos, dan durft niemand je meer te helpen. Wil je het herstellen, zeg dan sorry en vraag wat er beter kan.

dat was slechtje praatte snel,probeer rustigervaag, geen hulpconcreet en bruikbaar
Vage feedback helpt niet, concrete feedback zegt wat je kunt veranderen.
Onthoud: luister en bedank bij feedback, ook als je het even niet leuk vindt.
4Terugkijken en verbeteren

Na je presentatie evalueer je. Dat betekent dat je terugkijkt op wat goed ging en wat beter kan. Dat heet ook zelfevaluatie. Eva schreef: "Ik was zenuwachtig en praatte te snel. De klas luisterde goed bij mijn voorbeeld. Volgende keer oefen ik vaker hardop en gebruik ik mijn spiekbriefje." Zo noemt ze een sterk punt, een probleem en een plan. Een goede evaluatie zoekt geen schuldige, maar een verbeterpunt. Combineer je eigen evaluatie met de feedback van anderen. Zo ontdek je wat je goed doet en wat je volgende keer kunt verbeteren, en word je steeds beter.

oefenensprekenfeedbackevalueren
De cirkel van verbeteren: oefenen, presenteren, feedback krijgen en evalueren, en dan opnieuw.
Tip: schrijf na elke presentatie één sterk punt en één verbeterpunt op. Zo groei je stap voor stap.

Oefen alvast: 4 vragen met uitleg

1. Waarom beantwoord je vragen van je publiek?

  1. zodat je je spreektijd kunt rekken
  2. zo laat je zien dat je je onderwerp snapt
  3. zodat je de luisteraars kunt overhoren
  4. zodat je er niet meer over hoeft te praten
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "zodat je je spreektijd kunt rekken"? Dan denk je dat het om tijd rekken gaat. Vragen zijn een kans om te laten zien dat je het begrijpt, en geen manier om tijd te winnen.
  • B (juist): Klopt: een goed antwoord laat zien dat je er verstand van hebt en maakt je betrouwbaarder.
  • C: Koos je "zodat je de luisteraars kunt overhoren"? Dan denk je dat vragen bedoeld zijn als overhoring. De luisteraars willen iets weten, en jij legt het uit.
  • D: Koos je "zodat je er niet meer over hoeft te praten"? Dan denk je dat vragen het onderwerp afsluiten. Een antwoord maakt het verhaal juist completer, en laat betrokkenheid zien.

Onthoud: Wat laat je zien?

Na een presentatie over pinguïns vraagt Kim: "Waarom hebben pinguïns geen koude voeten?" De spreker kijkt naar de grond, zegt: "Weet ik niet. Volgende vraag" en wijst snel naar iemand anders. Kim kijkt teleurgesteld.

2. Wat doet de spreker verkeerd bij Kims vraag?

  1. hij beantwoordt de vraag veel te lang
  2. hij doet niets met haar vraag
  3. hij geeft een fout antwoord
  4. hij vraagt aan Kim hoe oud ze is
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "hij beantwoordt de vraag veel te lang"? Dan denk je dat het antwoord te lang is. Hij zegt maar twee zinnen, dus dat klopt niet.
  • B (juist): Klopt: hij zegt alleen dat hij het niet weet en gaat meteen door.
  • C: Koos je "hij geeft een fout antwoord"? Dan denk je dat hij iets fouts zegt. Hij zegt niets over de inhoud, maar sluit de vraag af.
  • D: Koos je "hij vraagt aan Kim hoe oud ze is"? Dan denk je dat hij Kim iets anders vraagt. Dat staat nergens, hij negeert haar.

Onthoud: Wat zegt hij?

Na een presentatie over pinguïns vraagt Kim: "Waarom hebben pinguïns geen koude voeten?" De spreker kijkt naar de grond, zegt: "Weet ik niet. Volgende vraag" en wijst snel naar iemand anders. Kim kijkt teleurgesteld.

3. Welk gevoel krijgt Kim door de reactie van de spreker?

  1. ze voelt zich trots op de spreker
  2. ze voelt zich blij dat de vraag klaar is
  3. ze voelt zich geïnteresseerd in het onderwerp
  4. ze voelt zich niet serieus genomen
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "ze voelt zich trots op de spreker"? Dan denk je dat Kim trots is. Het fragment zegt dat ze teleurgesteld kijkt, dus dit klopt niet.
  • B: Koos je "ze voelt zich blij dat de vraag klaar is"? Dan denk je dat Kim blij is. Ze kijkt teleurgesteld, dus dat klopt niet.
  • C: Koos je "ze voelt zich geïnteresseerd in het onderwerp"? Dan denk je dat Kim nog meer wil weten. Ze krijgt geen antwoord, dus haar interesse blijft onbeantwoord.
  • D (juist): Klopt: een afgesneden antwoord laat een vragensteller teleurgesteld achter.

Onthoud: Wat voelt ze?

Na een presentatie over vulkanen krijgt de spreker een vraag die hij niet kan beantwoorden. Hij zegt: "Goede vraag. Dat heb ik niet uitgezocht. Ik zoek het op en vertel het je morgen." De vragensteller knikt.

4. Waarom is de afspraak "ik vertel het je morgen" slim?

  1. de spreker hoeft het nooit meer op te zoeken
  2. de vraag verdwijnt daarna voor altijd weg
  3. de vragensteller weet dat er antwoord komt
  4. de klas denkt dat hij alles weet
Antwoord en uitleg
  • A: Koos je "de spreker hoeft het nooit meer op te zoeken"? Dan denk je dat de belofte vrijblijvend is. Je moet je afspraak nakomen, anders verlies je vertrouwen.
  • B: Koos je "de vraag verdwijnt daarna voor altijd weg"? Dan denk je dat de vraag weggaat. De spreker komt erop terug, dus de vraag blijft bestaan.
  • C (juist): Klopt: een afspraak laat zien dat je de vraag serieus neemt.
  • D: Koos je "de klas denkt dat hij alles weet"? Dan denk je dat hij zo indruk maakt. Hij geeft juist toe iets niet te weten, dus dat is niet het effect.

Onthoud: Wat heeft hij beloofd?

Oefen de andere 23 vragen, aangepast aan jouw niveau

Verder in Nederlands VMBO

Slagio is een gratis examentrainer voor havo, vwo en vmbo, gebaseerd op de syllabi van het CvTE (examenblad.nl). Alle leerpagina's · Naar de app